Kategoriler
Prof. Dr. Rıdvan Karluk

OECD: Türkiye Büyüme Hızı Bakımından Orta Gelirli Ülkeler Sınıfından Yüksek Gelirli Ülkeler Sınıfına Geçti

Paris’teki Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü  Nezdindeki Türkiye Büyükelçiliğinde 5 yıl görev yaptığım  Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma  Kuruluşu OECD,  12 Aralık’ta, dünyada son 20 yılda değişen refah ve buna bağlı oluşan göç hareketlerini inceleyen çok önemli bir rapor yayınlamıştır.  Küresel Kalkınma Hakkında Perspektifler 2017-Değişen Dünyada Uluslararası Göç (Perspectives on Global Developments 2017) başlıklı raporda, refahın gelişmiş ülkelerden gelişme yolunda  olan ülkelere doğru kayma trendinin son yıllarda yavaşlamaya başlasa da devam ettiği belirtilmiştir.

Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’da bu rapor için “ OECD Türkiye’nin de içinde yer aldığı 8 devletin orta gelirli ülkeler sınıfından yüksek gelirli ülkeler sınıfına geçtiğini açıkladı”  diyerek, Türkiye’nin  orta gelirli ülkeler sınıfından yüksek gelirli ülkeler sınıfına geçtiğini  ifade etmiştir.  Bir yanlış değerlendirmeye yol açmamak için  Sayın Cumhurbaşkanının demecini açıklamak istiyorum.

 

Rapor’da Türkiye,  2015’in orta gelirli  7  ülkesi ile birlikte  (Çin, Kolombiya, Kosta Rika, Endonezya, Kazakistan, Meksika, Güney Afrika)  yüksek ve sürdürülebilir büyüyen ülkeler  sınıfında yer almıştır.  (Turkey, as high and sustained growth countries, which were not classified as high income in 1995 but have since experienced a high, sustained growth trend, s.104)  Diğer bir deyişle Türkiye,  milli gelir  ile kişi başına düşen gelir  esas alındığında  2015 yılı verilerine göre  orta gelirli ülkeler sınıfından  yüksek gelirli ülkeler sınıfına  geçmemiştir. Türkiye’nin milli geliri eski seriye göre 719, yeni seriye göre 861 milyar dolar, kişi başına düşen geliri ise eski seriye göre 9.2855, yeni seriye göre 11.014 dolardır.

OECD’nin raporunda ele alınan 4 farklı 2030 senaryosundan birine göre Türkiye 8 ülke ile birlikte 2030’da yüksek gelirli ülke olacaktır. Rapor’da, “Servette değişkenlik, gelişme yolunda  olan ülkelerde kişi başına geliri iyileştirdi. Kolombiya, Peru, Tayland ve Türkiye gibi ülkeler OECD ülkeleriyle gelir uçurumlarını 1990-2014  döneminde  yüzde 10 indirdiler ancak bu ülkelerde gelir yine de  OECD ortalamasının yüzde 40 altında” denilmiştir.

 

 

Dünya Bankası’na göre yüksek gelirli ülkelerde büyüme  2015’de yüzde 1.6 olmuştur. 2016 da ise yüzde 2.1 oranında olacağı tahmin edilmektedir (Growth estimates in high-income economies increased to 1.6 percent in 2015 and 2.1 percent in 2016) Uzun dönemdeki büyüme hızları bakımından ülkeler 3 gruba ayrılmaktadır:  Yüksek ve sürdürülebilir gelirli ülkeleri kapsayan   grupta 59 ülke vardır. Bu  ülkeler en az 6 yılda yüzde 3.5 büyüme gerçekleştiren ülkeler olup,  son 6 yıllık büyüme oranı ortalaması önceki 6 yıldaki ortalamasının en az 2 puan üzerinde olmalıdır.

Rapor’ da  Türkiye, 59 ülkenin bulunduğu Yüksek ve Sürdürülebilir Büyüyen ülkeler  arasında  gösterilmiştir.  Rapor’da yer alan  2030 yılına  ilişkin   4 senaryonun  ikincisinde Türkiye’nin de içinde bulunduğu yüksek ve sürdürülebilir büyüyen ülkelerin başarılı olacağı varsayılmıştır.  Bu kapsamda 2015 yılında  düşük gelirden orta gelirli ülkeler kategorisine çıkmayı başaran ülkelerin bazıları 2030 yılında  yüksek gelirli ülkeler  arasına girebilecektir. 2030 yılında bu  ülkeler  arasında Türkiye de bulunmaktadır.  Rapor’ da bu ülkelerin 2030 yılındaki  muhtemel performansları için “Hedeflerin tümü tam başarılamasa da geçen 15 yılda dev ilerlemeler gerçekleştirildi. Ülkeler arasında kişi başına gelirin eşitlenmesine yönelik ilerleme önemli ölçüde gerçekleşti”  tespiti yapılmıştır.

Türkiye’nin, 2015’in orta gelirli  7  ülkesi ile birlikte  yüksek ve sürdürülebilir büyüyen ülkeler  sınıfına  yükselmesi önemli bir başarıdır. Fakat yüksek gelirli ülkeler sınıfına geçilebilmesi için büyüme hızının en az yüzde 5’ler seviyesinde istikrarlı bir şekilde  devam ettirilmesi gerekir.  OECD’nin Türkiye ekonomisi açısından bu önemli  tespitini kamuoyu keşke Türk basınının İngilizce yayın yapan bir  gazetesinden  değil de, OECD Büyükelçimizin  açıklamasından  öğrenseydi. Çünkü, OECD nezdindeki büyükelçimiz  Dr. Erdem Başçı, eski Merkez Bankası Başkanıdır.

Yazar Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk

1948 yılında Eskişehir’de doğdum .1970’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdim. Kısa bir süre Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’da çalıştıktan sonra 1972 yılında Eskişehir İTİA İktisat Bölümü’nde akademik kariyere başladım. 1975’te doktor, 1979’da doçent oldum. 1975 – 1976’da İngiltere Sussex Üniversitesi’nde doktora üstü çalışmalar yaptım.

1982 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Başbakan Turgut Özal’ın direktifleri doğrultusunda kurulan AET Genel Müdürlüğü’nün (şimdiki AB Bakanlığı) başkanlığını yaptım. 1984 – 1985 döneminde İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundum, 1982 – 1985 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı’na (Nuh Kuşçulu) danışmanlık yaptım. Bu dönemde Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları konusunda iki kitabım (biri İngilizce) ile İhracatta Vergi İadesi kitabım İTO tarafından yayınlandı.

1985 yılında Paris’te OECD nezdinde Türkiye Büyükelçiliği’ne Planlama Müşaviri sıfatıyla tayin edildim. Görev yaptığım dönemde Türkiye’yi 4 Komite’de temsil ederek, Türkiye’de kalkınmakta olan bölgeler konusunda OECD’nin önemli bir araştırmasının (Regional Problems and Policies in Turkey) basılmasına katkıda bulundum. 1990 yılında yurda dönüşümde DPT Müsteşar Müşavirliği’ne getirildim. Daha sonra Başbakanlık Başmüşavirliğinde Türkiye ile Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde bir model olan “Türk Ödemeler Birliği” kurulması için bir proje geliştirdim.

1991 yılında profesörlüğe atanarak Anadolu Üniversitesi’ne geçtim. Anadolu Üniversitesi’nde Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri , Dış Ticaret Teorisi ve Politikası, Uluslararası Entegrasyonlar derslerini kendi eserlerimi esas alarak yürüttüm. Akademik kariyerimde 23 yüksek lisans, 16 doktora tezi yönettim. Bu öğrencilerim arasında çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda profesör, doçent ve yardımcı doçent bulunmaktadır. Üniversite Senato ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptım, İktisat Fakültesi Dekanlığım döneminde AÖF kapsamında bulunan tüm iktisat kitaplarının yeni formata göre yazılmasına yazar ve editör olarak katkıda bulundum.

İkinci (1981), Üçüncü (1992) ve Dördüncü (2004) Türkiye İktisat Kongrelerine bildiri sunarak katılan tek öğretim üyesiyim. Dördüncü Türkiye İktisat Kongresi Bilim Komisyonu üyeliği yaparak Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) Bilim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundum. 1996 yılında TOBB Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce: ICC) Uluslararası Ticaret ve Yatırım Politikaları Komisyonu’nda (Commission on Trade and Invesment Policy) ICC Türkiye Temsilciliğine getirildim. Son 10 yıldır TOBB ICC IFO World Economic Survey kapsamında her üç ayda Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile ilgili olarak gönderilen sualnameleri cevaplandıran 12 uzmandan biriyim.

“Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika”, “Türkiye Ekonomisi: Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yapısal Değişim”, “Avrupa Birliği”, “Türkiye Avrupa İlişkileri: Bir Çıkmaz Sokak” ve “Uluslararası Kuruluşlar” başlıklı temel ders kitaplarım dahil yayınlanmış 24 kitabım, 300’den fazla makalem, 12 ortak ve 3 çeviri eserim vardır. Beş ders kitabım (642-908 sayfa aralığında) 42 baskı yapmıştır. Tüm üniversitelerde ders kitabı ve yardımcı kitap olarak okutulmaktadır.

Ortak yazarlı bir ders kitabım TÜBA üniversite ders kitapları 2012 yılı telif ve çeviri eser ödülü olmak üzere 6 “bilimsel araştırma ödülüne” sahibim. Diğer araştırma ödüllerim şunlardır: 1984: Enka Vakfı, “Türk Ekonomisinin Dünya Ekonomisine Entegrasyonu,” Bilimsel Araştırma Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1982: Türkiye Milli Kültür Vakfı: Teşvik Armağanı, Dal: İktisat, 1981: İktisadi Kalkınma Vakfı, “AET ile İlişkilerimizin Atatürkçü Ekonomik Politika Açısından Değerlendirilmesi,” Behçet Osmanağaoğlu İnceleme Yarışması Birincilik Ödülü, 1979: Pamukbank, “Dışsatımın Özendirilmesinde Ticari Bankalarımızın Yeri” Bilimsel Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü.

ABD ABI Enstitüsü’nün Yılın Eğitimcisi (Man of the Year 2011) ödülü sahibiyim. Özgeçmişim WHO’s WHO Dünya, Asya ve Türkiye baskılarında yer almıştır. (Who's Who in Asia 2012, Asya’da Kim Kimdir 2’nci baskı, 01/11/2011, Who's Who in the World 2011, Dünyada Kim Kimdir, 28’nci baskısı, 03/12/2010, Günümüz Türkiyesi'nde Kim Kimdir, 01/05/2005). Özgeçmişim Turkischer Biographiscer Index/Turkish Biographical Index’te (2004, s.563) yer almıştır. Google Akademik’te 1.070 (05.02.2018) atıfım vardır.

Eskişehir Sanayi Odası, Eskişehir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Ticaret Odası, Ankara Sanayi Odası, Kayseri Sanayi Odası, İşveren Dergisi, İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi gibi oda dergilerinde yazılarım yer almıştır. Türkiye’de yayınlanan çok sayıda bilimsel derginin hakem heyetinde yer almaktayım. Ders kitaplarım: 42 baskı yapmış olup 3.884 sayfadır.