Kategoriler
Prof. Dr. Rıdvan Karluk Türkiye

G-20 Zirvesi Antalya’da Başladı

G-20, küresel dünya ekonomisinde başlıca gelişmiş ülkeler ile önemi ve ağırlığı artmakta olan yükselen ekonomilerin küresel ekonomik karar alma süreçlerinde temsil edilmesi ve uluslararası finansal sistemin daha istikrarlı bir yapıya kavuşturulması amacıyla 1997 Asya ve 1998’deki Rusya krizlerinin ardından 1999 yılında Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanlarının katılımıyla oluşturulmuş bir platformdur.
G-20’nin başlangıçta ekonomik krize çözüm bulmak üzerine kurulan gündemi daha sonra kalkınma, enerji güvenliği, iklim değişikliği, yoksulluğun giderilmesi, istihdam, yolsuzlukla mücadele ve gıda güvenliği gibi diğer alanları da kapsamıştır. G-20, kamuoyuna yön verecek stratejik bir vizyonun ortaya konulmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
G-20’nin daimi bir Sekretaryası yoktur. Ev sahibi ülke G-20 Dönem Başkanlığını yürütmektedir. Bir önceki yılın Başkanı, mevcut Başkan ve bir sonraki yılın Başkanından oluşan Troika, G-20 gündeminin devamlılığını sağlamaktadır.
Üyeleri; Avrupa kıtasından Türkiye, İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, Rusya Federasyonu ve AB, (İspanya G-20 üyesi olmamasına rağmen G-20 Zirveleri ile diğer toplantılara daimi konuk ülke statüsünde kılmaktadır) Amerika kıtasından ABD, Kanada, Meksika, Arjantin, Brezilya, Asya-Pasifik’ten Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore, Endonezya, Avustralya, Afrika kıtasından Güney Afrika, Orta Doğu’dan Suudi Arabistan’dır. G-20 Dönem Başkanı ülkenin Zirve’ye kendi belirleyeceği bir ülkeyi davet etme hakkı vardır. Türkiye bu hakkını Azerbaycan’dan yana kullanmıştır.
2008 yılı küresel krizinin ardından dönemin ABD Başkanı George Bush’un G-20 ülke liderlerini Washington’a davet etmesiyle G-20 ilk defa 14-15 Kasım 2008 tarihinde devlet ve hükümet başkanları seviyesinde toplanmıştır. Washington zirvesinde liderler tekrar bir araya gelme kararı almışlardır. Washington toplantısında alınan kararla liderler seviyesinde toplantılar yapılmaya başlanmıştır.
G-20 liderleri 2 Nisan 2009’da Londra’da, 24-25 Eylül 2009’da Pittsburgh’da, 26-27 Haziran 2010’da Toronto’da, 11-12 Kasım 2010’da Seul’de (G-8’lerin dışında Grup dışındaki bir ülkede düzenlenen Zirve), 3-4 Kasım 2011 Cannes’da ve son olarak 18-19 Haziran 2012 tarihlerinde Los Cabos’ta bir araya gelmişlerdir.
Son Zirve’de benimsenen gelişmiş ve gelişme yolunda olan G-20 ekonomilerinin kısa ve orta vadede gerçekleştirmeleri öngörülen taahhütleri kapsayan Los Cabos Büyüme ve İstihdam Eylem Planı’nda, G-20 ülkeleri tarafından verilmiş bulunan taahhütlerin yerine getirilmesine yönelik değerlendirme çerçevesi yer almıştır.
Türkiye, G-20 bünyesinde hesap verebilirlik sisteminin kurulmasını desteklemekte, bunun G-20’nin saydamlığı açısından yarar sağlayacağına inanmakta ve G-20’nin çalışmalarına katkıda bulunmaktadır. Washington, Londra, Pittsburgh, Toronto, Seul, Cannes ve Los Cabos zirvelerine Başbakan seviyesinde katılmıştır. Antalya’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliği yaptığı zirvede Başbakan Ahmet Davutoğlu sadece bir resepsiyon verecektir. Resepsiyonun ardından Antalya’dan ayrılması planlanmıştır. Davutoğlu’nun ikili görüşme yapması gündemde bulunmamaktadır. Antalya zirvesi, Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın peş peşe yaptığı görüşmelerin aksine, sadece Erdoğan’ın görüşme yaptığı bir zirve olacaktır. Erdoğan, bugün AB Konseyi Başkanı Donald Tusk ve Komisyon Başkanı Jean-Claude Juncker ile üçlü bir görüşme yapacaktır.
Bu gelişmeler Türkiye Cumhuriyeti’nde fiilen bir başkanlık sistemine geçildiğinin göstergeleridir.
G-20’nin Türkiye’de düzenlenmesi ve Zirve’ye ev sahipliği yapması önemlidir. Gelişmiş ve gelişme yolunda olan ülkeler arasında köprü olmak isteyen Türkiye için G-20 Başkanlığı önemli bir fırsattır. Çünkü Türkiye, AB’nin de yer aldığı G-20’nin bir yıllığına sürücü koltuğunda oturacaktır. Türkiye’nin orta gelir tuzağından çıkmasını sağlayacak atılımları yapması için G-20 Başkanlığı önemli bir itici güç sağlayacaktır. Türkiye’nin G-20 dönem başkanlığında ilk defa enerji ve tarım bakanları toplantısı yapılacak, enerji, ulaşım ve gıda güvenliği gibi konular ele alınacaktır.
G-20 2015 Antalya gündeminde kapsayıcılık, yatırımlar ve uygulama üç ana tema olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda küresel ekonominin güçlendirilmesi ve kapsayıcı olması, G-20 ile düşük gelirli ülkeler arasındaki diyalog ve işbirliğinin derinleştirilmesi, sürdürülebilir kalkınma, istihdam yaratılması, alınan kararların uygulanması ve izlenmesi, küresel ekonominin krizlere karşı dayanıklılığının artırılması, IMF reformu, Çin ve Hindistan’ın IMF’deki sermayelerinin çoğaltılması, kar transferlerinin olumsuz etkileri ile vergiden kaçınmak için kullanılan yöntemlerle mücadele edilmesi zirvenin önemli alt başlıklarıdır. Ayrıca Suriye’deki iç savaş, bu savaşın insani felakete dönüşen mülteci krizi ve terörizm zirvenin gündeminde yer alacaktır.
Türkiye, şimdiye kadar sadece tek batılı kuruluş OECD’de başkanlık yapmıştır. OECD Bakanlar Konseyi ilk defa 1986 yılında rahmetli Turgut Özal başkanlığında toplanmıştır.
Ben o dönemde Özal’ın OECD Bakanlar Konseyi’ne “başbakan” sıfatıyla başkanlık yapmasını uygun bulmamış ve bu görüşümü zamanın OECD nezdindeki büyükelçisine Planlama Müşaviri sıfatıyla iletmiştim. Çünkü, Türkiye Cumhuriyeti’nin “başbakanının” OECD üyelerinin “bakanlarına” başkanlık yapması uygun değildi. Çünkü, başkanlık yaptığı Konsey bakanlardan oluşuyordu.
Avrupa Birliği’nde Avrupa Birliği Konseyi, Başbakanlar ya da Devlet Başkanları seviyesinde toplanır. Bu Konsey’e bakanlar katılmaz. Oysa Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi bakanlardan oluşur. Başbakan, ancak başbakanlardan oluşan toplantılara başkanlık yapmalıdır. 23-24 Mayıs 2012 tarihlerinde Paris’te gerçekleşen OECD’nin Bakanlar Konseyi, Özal’dan sonra Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı Ali Babacan başkanlığında toplanmıştır. Bu doğru bir karardır. Çünkü Babacan Başbakan değildir.
G-20 ülkeleri, dünya ekonomisinin yüzde 85’ni, ticaretinin yüzde 75’ni ve nüfusunun yüzde 70’ni temsil etmektedir. G-20’ye üyesi 19 ülkenin toplam milli geliri dünyada ilk 31’de yer almaktadır. Tayvan, İsviçre, Norveç, Norveç, İran ve Venezüella ekonomik olarak bazı üyelerden daha büyük olmalarına rağmen farklı sebeplerle G-20’de bulunmamaktadır. 4 AB ülkesi dışındaki 24 ülke G-20’de bağımsız olarak değil sadece AB Komisyonu olarak temsil edilmektedir.
G-20 Zirvesi sürdürülebilir ve dengeli büyüme için somut bir hedef belirlemiş ve 2018’e kadar G-20 ülkelerinin toplam GSYİH’nın en az yüzde 2 oranında artırılmasını öngörmüştür. Yüzde 2’lik artışın dünya ekonomisine yaklaşık 2 trilyon dolarlık katkı yapacağı ve milyonlarca iş yaratacağı beklenmektedir.
G-20 çerçevesinde oluşturulan B-20 (özel sektör), L-20 (işgücü), T-20 (düşünce), C-20 (sivil toplum), Y-20 (gençlik) girişimleri de, kamunun yanında özel sektörün, işçi ve işveren, düşünce ve gençlik kuruluşlarının ve tüm sivil toplum kesiminin uluslararası boyutlarını güçlendirmeleri ve küresel gündeme dahil olmaları açısından dönüştürücü bir deneyime yol açmıştır.
Benim de katıldığım 6 kıtayı temsil eden 52 ülkeden 400’den fazla sivil toplum temsilcisinin bir araya geldiği C-20 Zirvesi’nin üçüncüsü 15-16 Eylül’de G-20’ye sunulacak sivil toplum önerilerini şekillendirmek üzere İstanbul’da toplanmıştır. Zirve, sivil toplumun G-20’ye yönelik politika önerilerinin şekillendirilmesi için uzman konuşmacıları interaktif yöntemlerle bir araya getirmeyi hedeflemiştir. Antalya G-20 zirvesi öncesinde karar alıcılara sunulacak C-20 Bildirisi’ne son şekil bu toplantıda verilmiştir.

GCU Bulletin 30 Kasım 2014 tarihli sayısında, Türkiye’nin G-20 Başkanı olmasının Doğu ile Batı, sanayileşmiş ve gelişme yolunda olan ülkeler arasında büyük bir fırsat yaratacağını açıklamıştır. (Having just taken the Chair of the G20, Turkey now has a unique opportunity to fulfill her potential as an important hub providing balance and integration between East and West and between industrialized and developing countries)
G-20 zirvesi ülkeleri arasında Türkiye; ekonomik özgürlük, insani gelişme, iş yapma kolaylığı, hukukun üstünlüğü, cinsiyet eşitsizliği ve milli gelir sıralamasında alt sıralardadır. Özellikle hukukun üstünlüğü alanında 19 ülke arasında sadece Suudi Arabistan ve Çin’in üzerindedir.
Nitekim AB 2015 İlerleme Raporu’nda da hukukun üstünlüğü üzerinde önemle durulduğu için hükümetten tepki gelmiş ve hukukun üstünlüğü, yargı sistemi ve basın özgürlüğüne ilişkin eleştirilerin haksız olduğu açıklanmıştır.
İnsani Gelişme Endeksi’nde Türkiye 19 ülke arasında 13’ncü, dünya sıralamasın ise 69’ncudur.
Günümüzde ülkelerin milli gelir sıralaması önemini kaybetmiştir. Artık ülkelerin İnsani Gelişme Endeksi’ndeki yeri ön plana çıkmıştır. Bu sebeple Türkiye 2023 yılında dünyanın ilk 20 ekonomisi arasına girmekten çok (bugünkü büyüme hızı ile zaten mümkün değil) İnsani Gelişme Endeksi’nde 69’ncu sıradan ilk 20 arasına girmeyi hedef almalıdır.

Yazar Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk

1948 yılında Eskişehir’de doğdum .1970’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdim. Kısa bir süre Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’da çalıştıktan sonra 1972 yılında Eskişehir İTİA İktisat Bölümü’nde akademik kariyere başladım. 1975’te doktor, 1979’da doçent oldum. 1975 – 1976’da İngiltere Sussex Üniversitesi’nde doktora üstü çalışmalar yaptım.

1982 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Başbakan Turgut Özal’ın direktifleri doğrultusunda kurulan AET Genel Müdürlüğü’nün (şimdiki AB Bakanlığı) başkanlığını yaptım. 1984 – 1985 döneminde İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundum, 1982 – 1985 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı’na (Nuh Kuşçulu) danışmanlık yaptım. Bu dönemde Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları konusunda iki kitabım (biri İngilizce) ile İhracatta Vergi İadesi kitabım İTO tarafından yayınlandı.

1985 yılında Paris’te OECD nezdinde Türkiye Büyükelçiliği’ne Planlama Müşaviri sıfatıyla tayin edildim. Görev yaptığım dönemde Türkiye’yi 4 Komite’de temsil ederek, Türkiye’de kalkınmakta olan bölgeler konusunda OECD’nin önemli bir araştırmasının (Regional Problems and Policies in Turkey) basılmasına katkıda bulundum. 1990 yılında yurda dönüşümde DPT Müsteşar Müşavirliği’ne getirildim. Daha sonra Başbakanlık Başmüşavirliğinde Türkiye ile Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde bir model olan “Türk Ödemeler Birliği” kurulması için bir proje geliştirdim.

1991 yılında profesörlüğe atanarak Anadolu Üniversitesi’ne geçtim. Anadolu Üniversitesi’nde Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri , Dış Ticaret Teorisi ve Politikası, Uluslararası Entegrasyonlar derslerini kendi eserlerimi esas alarak yürüttüm. Akademik kariyerimde 23 yüksek lisans, 16 doktora tezi yönettim. Bu öğrencilerim arasında çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda profesör, doçent ve yardımcı doçent bulunmaktadır. Üniversite Senato ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptım, İktisat Fakültesi Dekanlığım döneminde AÖF kapsamında bulunan tüm iktisat kitaplarının yeni formata göre yazılmasına yazar ve editör olarak katkıda bulundum.

İkinci (1981), Üçüncü (1992) ve Dördüncü (2004) Türkiye İktisat Kongrelerine bildiri sunarak katılan tek öğretim üyesiyim. Dördüncü Türkiye İktisat Kongresi Bilim Komisyonu üyeliği yaparak Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) Bilim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundum. 1996 yılında TOBB Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce: ICC) Uluslararası Ticaret ve Yatırım Politikaları Komisyonu’nda (Commission on Trade and Invesment Policy) ICC Türkiye Temsilciliğine getirildim. Son 10 yıldır TOBB ICC IFO World Economic Survey kapsamında her üç ayda Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile ilgili olarak gönderilen sualnameleri cevaplandıran 12 uzmandan biriyim.

“Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika”, “Türkiye Ekonomisi: Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yapısal Değişim”, “Avrupa Birliği”, “Türkiye Avrupa İlişkileri: Bir Çıkmaz Sokak” ve “Uluslararası Kuruluşlar” başlıklı temel ders kitaplarım dahil yayınlanmış 24 kitabım, 300’den fazla makalem, 12 ortak ve 3 çeviri eserim vardır. Beş ders kitabım (642-908 sayfa aralığında) 42 baskı yapmıştır. Tüm üniversitelerde ders kitabı ve yardımcı kitap olarak okutulmaktadır.

Ortak yazarlı bir ders kitabım TÜBA üniversite ders kitapları 2012 yılı telif ve çeviri eser ödülü olmak üzere 6 “bilimsel araştırma ödülüne” sahibim. Diğer araştırma ödüllerim şunlardır: 1984: Enka Vakfı, “Türk Ekonomisinin Dünya Ekonomisine Entegrasyonu,” Bilimsel Araştırma Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1982: Türkiye Milli Kültür Vakfı: Teşvik Armağanı, Dal: İktisat, 1981: İktisadi Kalkınma Vakfı, “AET ile İlişkilerimizin Atatürkçü Ekonomik Politika Açısından Değerlendirilmesi,” Behçet Osmanağaoğlu İnceleme Yarışması Birincilik Ödülü, 1979: Pamukbank, “Dışsatımın Özendirilmesinde Ticari Bankalarımızın Yeri” Bilimsel Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü.

ABD ABI Enstitüsü’nün Yılın Eğitimcisi (Man of the Year 2011) ödülü sahibiyim. Özgeçmişim WHO’s WHO Dünya, Asya ve Türkiye baskılarında yer almıştır. (Who's Who in Asia 2012, Asya’da Kim Kimdir 2’nci baskı, 01/11/2011, Who's Who in the World 2011, Dünyada Kim Kimdir, 28’nci baskısı, 03/12/2010, Günümüz Türkiyesi'nde Kim Kimdir, 01/05/2005). Özgeçmişim Turkischer Biographiscer Index/Turkish Biographical Index’te (2004, s.563) yer almıştır. Google Akademik’te 1.070 (05.02.2018) atıfım vardır.

Eskişehir Sanayi Odası, Eskişehir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Ticaret Odası, Ankara Sanayi Odası, Kayseri Sanayi Odası, İşveren Dergisi, İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi gibi oda dergilerinde yazılarım yer almıştır. Türkiye’de yayınlanan çok sayıda bilimsel derginin hakem heyetinde yer almaktayım. Ders kitaplarım: 42 baskı yapmış olup 3.884 sayfadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.