Kategoriler
Prof. Dr. Rıdvan Karluk Türkiye

Arjantin’de Beren Saat Rüzgarı Esiyor

Haziran ayının üçüncü haftasında bir konferans için Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te idim. Daha önce bu güzel kente gitmiştim. Fakat bu defa beni çok şaşırtan bir olay ile karşılaştım. Televizyon kanallarını karıştırırken birden karşıma Beren Saat ve Fatmagül’ün Suçu Ne dizisi çıkmaz mı! Fakat isim biraz kısaltılmış: FATMAGÜL. Dizi daha önce Peru’nun Latina ve Uruguay’ın 10 Saeta kanallarında yayınlanmış ve reyting rekoru kırılmıştı.
Arjantin’in en önemli kanallarından birinde saat 19’da her akşam dizinin bir bölümü yayınlanmaktaydı. Ayrıca kentin belirli yerlerinde de dizinin reklam afişleri vardı. Bu durumdan memnun olmamak mümkün mü? Yıllar önce de Brezilya’da TV’de Tarkan’ın “Şıkıdım” şarkısını dinleyince de çok şaşırmıştım. Şili’de de Gümüş dizisinin reklamını bir TV kanalında gördüm. Gümüş ve Muhteşem Yüzyıl Şili’de daha önce gösterilmiş. Sıla ve Ezel dizileri de Şili’de büyük reyting yakalamış.

Bu gibi Türk dizilerinin Güney Amerika ülkelerinde gösterilmesi, Türkiye’ye bu ülke halklarının sempati duymasına yol açar ve Ermenilerin etkinliklerinin kırılmasına katkıda bulunur. Buenos Aires’te bir Ermeni Parkı ve Ermeni Caddesinin bulunduğunu unutmayalım.
1915 yılındaki Ermeni tehcirini soykırım olarak tanıyan BM üyesi 193 ülkeden 23’ü arasında Uruguay (1965, 2004, 2005), Arjantin (1993, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007), Venezüella (2005), Bolivya (2014) gibi Latin Amerika ülkeleri vardır.

Arjantin, sözde Ermeni soykırımın 6 defa tanımış dünyadaki tek ülkedir. Bunda, Osmanlı Devleti döneminde Osmanlı vatandaşı olarak bu ülkeye göçmüş Osmanlı Ermenilerinin etkisi vardır. Bu konuda farklı bir yaklaşım sergileyen Arif Nihat Dursun’un Bir Ermeniyi Öldürmek kitabını okumanızı öneririm.
Arjantin, 2.791.810 km2 alanı ile Türkiye’den yaklaşık 3,5 kat büyük bir Güney Amerika ülkesidir. Nüfusu (2014) 41.8 milyondur. Arjantin’in adı Latince Argentum (gümüş) kelimesinden gelir. Ülkede yaşayanların çoğu İspanyol ve İtalyan göçmenlerinin torunlarıdır.
Ülkenin GSMH’sı (2014) Dünya Bankası’na göre 540,2 milyar dolar, kişi başına düşen gelir ise 12,922 dolardır. Aynı yılda Türkiye’nin GSMH’ı 799,5 milyar dolar, kişi başına düşen gelir ise 10,522 dolardır.
Ulus Arjantili’dir ama bir Alman, bir Fransız, bir İspanyol, bir İngiliz gibi bir ulusa dayanmaz. Türkiye’de bazılarının savunduğu gibi “Arjantinli” ile “Türkiyeli” arasında bir fark yoktur.
Şu gerçeği unutmayalım. Türkiyelilik kavramı içi boş bir tanımdır. Çünkü bu kavram kapsamında Arjantinli de olduğu gibi farklı ulusların varlığı kabul edilmektedir ama kavramın içinde Türk kelimesi de vardır. Türk kelimesi bir ulusa aittir. Oysa Arjantinli’yim denirse bir ulus kastedilmemektedir. Çünkü bir Arjantin ulusu yoktur. Arjantin bir devletin ve bu devletin yer aldığı coğrafyanın adıdır.
“İspanyalılar” değil “İspanyollar” 1536’da Arjantin’e gelerek Buenos Aires’te (Güzel Havalar) ilk koloniyi kurmuşlardır. Arjantin 1776 yılına kadar İspanya’ya bağlı Peru Genel Valiliğince yönetilmiştir. 25 Mayıs 1810 da bağımsızlığını kazanmış, 9 Temmuz 1816 tarihinde bağımsız bir devlet olmuştur.
Arjantin’de general olan Juan Domingo Peron İkinci Dünya Savaşı sonrasında 1946 Şubat ayında Arjantin Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Eşi Eva Peron’un yardımıyla sert bir askeri yönetim kurmuştur.
Basını bir devlet organı haline getirmiş ve totaliter bir rejimin başkanı olarak kendisine daha büyük yetki vermesi için anayasayı değiştirmiştir.
Askeri bir darbe ile 1955 yılında devrilmiş, uzun yıllar sürgünde yaşamış, 1973 yılında yeniden devlet başkanı olmuştur. Bir yıl sonra ölmesi üzerine İsabel Peron olarak tanınan üçüncü eşi devlet başkanı olmuş, ülkenin birlik ve beraberliğini sağlayamayınca 1976’da ordu tarafından devrilmiştir.
Arjantin, yaşadığı ekonomik krizler sebebiyle sıkı bir döviz kontrol rejimi uygulamaktadır. Dövizi bankadan ya da döviz bürosundan bozdurursanız kur 1 USD = 8,15 peso civarındadır. Eğer sokakta özellikle Florida caddesindeki ayak borsacılarına bozdurursanız 1 USD = 14-15 peso civarındadır. Yani güvenli bir iş yapmak isterseniz yüzde 20 zarardasınız. Fakat sokaktan bozdurmaya çalışınca sahte peso alabilirsiniz. Florida caddesinde her 1 metrede “kambiyo” “kambiyo” (cambio=latince döviz) diyen döviz satıcıları ile karşılaşırsınız. Bu durum bana biraz şehir efsanesi gibi geldi.
ŞİLİ ve Atatürk Anıtı
Konferans öncesi komşu ülke Şili’nin başkenti Santiago’ya geçtim. Şili, Cumhuriyetimiz kurulduktan sonra 1926 yılında imzalanan Dostluk Anlaşması ile Latin Amerika’da Türkiye’yi tanıyan ilk ülkedir. Türkiye’nin ilk Latin Amerika ülkesi büyükelçiliği Şili’de açılmıştır.
Şimdiki Büyükelçi Naciye Gökçen Kaya 1982 Eskişehir Anadolu Maarif Koleji mezunudur. Ben Büyükelçi’nin Eskişehir’de eğitim almasından dolayı memnun oldum ama resmi kabullerde başının üzerine “güneş gözlüğü” takarak görev yapmasını çok yadırgadım.
Benim bildiğim güneş gözlüğü kapalı mekanlarda üstelik resmi törenlerde baş üstüne takılmaz. Yurt dışında 5 yıl Paris OECD Büyükelçiliğimizde görev yaptım ve böyle bir durumla karşılaşmadım.
Herhalde Dışişlerinde protokol kuralları çok değişmiş. Plajda güneşten korunmak için baş üstüne güneş gözlüğü takılsa, buna kimse bir şey demez
Santiago’nun en güzel, en işlek, en zengin caddesi Apoquindo Avda’nın en dikkat çekici köşesinde Atatürk’ün bir büstü vardır. Bu büst, yurt dışındaki en güzel Atatürk’tür. Büstün açılışını İsmet İnönü 1970 yılında yapmıştır. Anıtın üzerindeki yazı Atatürk’ün evrensel kişiliği, dünya barışına katkısı ve ulusu için yaptıklarını kapsamaktadır.

Rölyef ve rölyefin bulunduğu anıt duvarın üzerindeki yazıda İspanyolca ”Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, vatanının fedakar ve sadık hizmetkarı, benzeri olmayan kahraman, insanlık idealinin canlı emsali… Bütün hayatını Türk Milletine vakfetmiş, milletine kendi ruhunu, ateşini vermiştir. Hatırası milletinin ruhunu ateşli tutan sönmez bir meşale olarak yaşamaktadır.” yazılıdır.
Bu yazı Türkiye’de bazılarına örnek olmalıdır.
Çünkü, Menemen’de Kemal Atatürk Parkı’nın girişindeki isminin yazılı olduğu tabeladaki bazı harfler kimliği belirsiz kişiler tarafından sökülerek Ata’ya saygısızlık yapılmıştır.

2023 Ekonomi Hedefleri Artık Gerçekçi Değil

Sayın Cumhurbaşkanı geçen hafta yaptığı açıklamada “2023 hedefleri doğrultusunda kararlı adımlarla yürümeye devam edileceğini” vurgulamıştır. Fakat en azından iki temel ekonomi hedefine (2023 yılında Türkiye’nin dünyanın ilk 10 ekonomisi arasına girmesi ile 500 milyarlık ihracat) ulaşmamız artık mümkün değildir.
Geçen haftaki yazımda da belirtmiş olduğum gibi Dünya Bankası, siyasi belirsizliğin genel seçim sonrası da sürdüğünü belirtilerek 2015 yılı için belirlenen yüzde 3’lük büyüme tahmininin aşağı yönlü risk oluşturduğunu belirtmiştir. Banka, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin Türkiye’nin büyüme tahminini yüzde 3,9 ve yüzde 3,7’den yüzde 3,5’e düşürmüştür.
Bu büyüme hızı ile yukarıda belirtilen iki temel hedefe ulaşılması bir güzel hayaldir.
Nitekim Prof. Dr. Daron Acemoğlu da “Ekonominin tekrar ayağa kalkması için değişiklik kaçınılmaz. Türkiye kendisini yenilemeli ve üretimi artırıcı yapısal reformlara hız vererek hukukun egemenliğini güçlendirmeli” diyerek önemli bir tespitte bulunmuştur.

Yazar Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk

1948 yılında Eskişehir’de doğdum .1970’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdim. Kısa bir süre Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’da çalıştıktan sonra 1972 yılında Eskişehir İTİA İktisat Bölümü’nde akademik kariyere başladım. 1975’te doktor, 1979’da doçent oldum. 1975 – 1976’da İngiltere Sussex Üniversitesi’nde doktora üstü çalışmalar yaptım.

1982 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Başbakan Turgut Özal’ın direktifleri doğrultusunda kurulan AET Genel Müdürlüğü’nün (şimdiki AB Bakanlığı) başkanlığını yaptım. 1984 – 1985 döneminde İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundum, 1982 – 1985 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı’na (Nuh Kuşçulu) danışmanlık yaptım. Bu dönemde Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları konusunda iki kitabım (biri İngilizce) ile İhracatta Vergi İadesi kitabım İTO tarafından yayınlandı.

1985 yılında Paris’te OECD nezdinde Türkiye Büyükelçiliği’ne Planlama Müşaviri sıfatıyla tayin edildim. Görev yaptığım dönemde Türkiye’yi 4 Komite’de temsil ederek, Türkiye’de kalkınmakta olan bölgeler konusunda OECD’nin önemli bir araştırmasının (Regional Problems and Policies in Turkey) basılmasına katkıda bulundum. 1990 yılında yurda dönüşümde DPT Müsteşar Müşavirliği’ne getirildim. Daha sonra Başbakanlık Başmüşavirliğinde Türkiye ile Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde bir model olan “Türk Ödemeler Birliği” kurulması için bir proje geliştirdim.

1991 yılında profesörlüğe atanarak Anadolu Üniversitesi’ne geçtim. Anadolu Üniversitesi’nde Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri , Dış Ticaret Teorisi ve Politikası, Uluslararası Entegrasyonlar derslerini kendi eserlerimi esas alarak yürüttüm. Akademik kariyerimde 23 yüksek lisans, 16 doktora tezi yönettim. Bu öğrencilerim arasında çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda profesör, doçent ve yardımcı doçent bulunmaktadır. Üniversite Senato ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptım, İktisat Fakültesi Dekanlığım döneminde AÖF kapsamında bulunan tüm iktisat kitaplarının yeni formata göre yazılmasına yazar ve editör olarak katkıda bulundum.

İkinci (1981), Üçüncü (1992) ve Dördüncü (2004) Türkiye İktisat Kongrelerine bildiri sunarak katılan tek öğretim üyesiyim. Dördüncü Türkiye İktisat Kongresi Bilim Komisyonu üyeliği yaparak Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) Bilim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundum. 1996 yılında TOBB Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce: ICC) Uluslararası Ticaret ve Yatırım Politikaları Komisyonu’nda (Commission on Trade and Invesment Policy) ICC Türkiye Temsilciliğine getirildim. Son 10 yıldır TOBB ICC IFO World Economic Survey kapsamında her üç ayda Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile ilgili olarak gönderilen sualnameleri cevaplandıran 12 uzmandan biriyim.

“Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika”, “Türkiye Ekonomisi: Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yapısal Değişim”, “Avrupa Birliği”, “Türkiye Avrupa İlişkileri: Bir Çıkmaz Sokak” ve “Uluslararası Kuruluşlar” başlıklı temel ders kitaplarım dahil yayınlanmış 24 kitabım, 300’den fazla makalem, 12 ortak ve 3 çeviri eserim vardır. Beş ders kitabım (642-908 sayfa aralığında) 42 baskı yapmıştır. Tüm üniversitelerde ders kitabı ve yardımcı kitap olarak okutulmaktadır.

Ortak yazarlı bir ders kitabım TÜBA üniversite ders kitapları 2012 yılı telif ve çeviri eser ödülü olmak üzere 6 “bilimsel araştırma ödülüne” sahibim. Diğer araştırma ödüllerim şunlardır: 1984: Enka Vakfı, “Türk Ekonomisinin Dünya Ekonomisine Entegrasyonu,” Bilimsel Araştırma Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1982: Türkiye Milli Kültür Vakfı: Teşvik Armağanı, Dal: İktisat, 1981: İktisadi Kalkınma Vakfı, “AET ile İlişkilerimizin Atatürkçü Ekonomik Politika Açısından Değerlendirilmesi,” Behçet Osmanağaoğlu İnceleme Yarışması Birincilik Ödülü, 1979: Pamukbank, “Dışsatımın Özendirilmesinde Ticari Bankalarımızın Yeri” Bilimsel Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü.

ABD ABI Enstitüsü’nün Yılın Eğitimcisi (Man of the Year 2011) ödülü sahibiyim. Özgeçmişim WHO’s WHO Dünya, Asya ve Türkiye baskılarında yer almıştır. (Who's Who in Asia 2012, Asya’da Kim Kimdir 2’nci baskı, 01/11/2011, Who's Who in the World 2011, Dünyada Kim Kimdir, 28’nci baskısı, 03/12/2010, Günümüz Türkiyesi'nde Kim Kimdir, 01/05/2005). Özgeçmişim Turkischer Biographiscer Index/Turkish Biographical Index’te (2004, s.563) yer almıştır. Google Akademik’te 1.070 (05.02.2018) atıfım vardır.

Eskişehir Sanayi Odası, Eskişehir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Ticaret Odası, Ankara Sanayi Odası, Kayseri Sanayi Odası, İşveren Dergisi, İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi gibi oda dergilerinde yazılarım yer almıştır. Türkiye’de yayınlanan çok sayıda bilimsel derginin hakem heyetinde yer almaktayım. Ders kitaplarım: 42 baskı yapmış olup 3.884 sayfadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.