Ana sayfa Yazarlar Prof. Dr. Rıdvan Karluk

Merkel Kazandı Türkiye Kaybetti

Almanya,  Fransa ile birlikte kurucu üye olarak Türkiye’nin Avrupa Birliği üyesi olmasına en fazla karşı  çıkan ülkedir. Bunun sebebi, Türkiye’nin  Avrupa Parlamentosu, Konsey  gibi önemli AB kurumlarında önemli bir temsil  ve söz hakkına sahip olacak olmasıdır.

Almanya, Türkiye’yi AB üyesi yapmadan  fakat Avrupa’dan da koparmadan ilişkileri sürdürme politikası izlemektedir.

Almanya’da önceki hafta yapılan seçimleri Başbakan Merkel  kazanırken, Türkiye kaybetmiştir.  Çünkü Merkel, eski Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy ile birlikte Türkiye’nin AB üyeliğine muhalefet eden en önemli  siyasetçilerden biridir.

Sarkozy gitmiştir ama Merkel  daha da güçlü bir şekilde üçüncü defa iktidara gelmiştir. Koalisyon ortağı Liberaller (Hür Demokrat Parti: FDP) ise yüzde 5 barajını aşamamıştır.

FDP’nin yüzde 5’lik barajın altında kalarak meclise girememesi, Türkiye’nin aleyhine olmuştur. Çünkü FDP’den Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle, Türkiye’nin AB üyeliğine destek verirken bu konuda koalisyon ortağı Merkel’e sıklıkla ters düşmüştü.

Yüzde 42,5 oranında oy alan Hristiyan Birlik partileri seçimlerden zaferle çıkmıştır. 2009 yılında yapılan son seçimlerde, Birlik Partileri CDU/CSU yüzde 33,8 oranında oy alabilmişti.

Bu  sonuç, Hıristiyan Demokratların 1990 yılından bu yana ulaştığı en yüksek oran olmuştur. Seçimlere ortaklaşa giren muhafazakar Hıristiyan Demokrat Birlik (CDU) ve Hıristiyan Sosyal Birlik (CSU) oy oranını yaklaşık yüzde 8’in üzerinde artırmıştır.

Türklere yakınlığı ve Türkiye’nin AB üyeliğine desteği ile bilinen Sosyal Demokrat Parti  (SPD) seçimde yüzde 23’lük oy oranıyla şimdiye kadarki genel seçimlerdeki en kötü sonucunu almıştır.

Almanya’daki seçimlere Türk kökenli 60’dan fazla aday katılmıştır. En fazla Türk kökenli adayı Yeşiller, Sol Parti ve SPD göstermiştir.

Angela Merkel, yeni dönemde de AB mevzuatında olmayan ve hiçbir hukuki dayanağı bulunmayan  “imtiyazlı ortaklık” konusunda ısrar etmeye devam edecektir.

Merkel,  imtiyazlı ortaklığın içeriğiyle ilgili olarak üyelik müzakerelerindeki 35 başlıktan 27-28’nin görüşülmesinin “imtiyazlı ortaklık” anlamına geleceğini söylemiştir.

Buna karşılık Avrupa Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Stefan Füle EurActiv’e  31 Mart 2010 tarihinde vermiş olduğu demeçte    imtiyazlı ortaklık konusunun AB gündeminde olmadığını  belirtmiş ve şöyle demiştir: “İmtiyazlı ortaklık masada değil.”

Başbakan Merkel son Türkiye ziyareti öncesinde ”Önümüzde uzun bir müzakere yolunun bulunduğuna inanıyorumBu müzakereleri sonucu açık olarak sürdürüyoruz” demiştir.

Merkel’in Türkiye ziyareti ile ilgili olarak Alman Lausitzer Rundschau gazetesi şu yorumu yapmıştır: “Avrupa Birliği’ne katılım kriterleri herkes için aynı: Hukuk devleti olmak, düşünce ve din özgürlüğünün sağlanması ve demokrasinin tesis edilmesiİmtiyazlı ortaklık yerine şimdi şunun söylenmesi gerekiyor: Üye olmanızı gönülden arzu ediyoruz ve gerekli koşulları yerine getirebilmeniz için elimizden geleni yapacağız. Ancak Merkel, ziyaretinde böyle bir ifadeyi ağzından çıkaramadı.”

Müzakerelerde  ucu açık süreç olmaz. 

Ucu açık müzakere sürecinin sonu “imtiyazlı  ortaklık” ise bu kabul edilemez. Çünkü AB müktesebatında böyle bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ayrıca  AB ile üyelik müzakereleri yürütüp  AB’ye üye olmayan bir ülke de yoktur.

İmtiyazlı ortaklık kavramı,  Merkel’in liderliğini yaptığı Hıristiyan Birlik Partileri’nden çıkmıştır.

Hıristiyan Demokrat Birlik ve Bavyera Hıristiyan Sosyal Birlik Partileri’nden oluşan Hıristiyan Birlik, 2004 yılında Türkiye’nin AB üyeliğine ilişkin olarak aldığı  Ayrıcalıklı Ortaklık: Türkiye İçin Avrupa Perspektifi (http://www.cdu.de/doc/pdf) kararında, 2004 yılındaki 10 ülkenin AB’ye dahil olduğu büyük genişlemenin AB için sıkıntılı  olduğu, bu sebeple  Türkiye’ye imtiyazlı  ortaklık teklif edilmesi gerektiği açıklanmıştır.

Kararda; Türkiye ile gümrük birliğini de aşan bir serbest ticaret bölgesi kurulacak, dış politika, güvenlik, sivil toplum, çevre, eğitim, sağlık gibi konulardaki işbirliği derinleştirilecektir.

Böylece Türkiye AB’nin yapısal ve tarım fonlarından  yararlanamayacak, Türk vatandaşları AB içerisinde serbest dolaşım özgürlüğünden mahrum kalacak, Türkiye hiçbir  AB kurumunda temsil edilmeyecektir.

Mallar serbest dolaşacak ama kişiler dolaşamayacak,Türk vatandaşları vize sorunları ile uğraşmaya devam edecektir.

Böyle bir üyeliği Türkiye kabul edemez.  Türkiye’ye  imtiyazlı ortaklık statüsü verilmesi söz konusu olacak olursa, Lizbon ve Ankara  Anlaşmaları ile  Katma Protokol’ün  değiştirilmesi gerekir.

Başbakan  Merkel, bundan önceki Türkiye ziyareti öncesinde 29 Mart 2010 tarihinde  Türk gazeteciler ile yaptığı görüşmede “İmtiyazlı -ayrıcalıklı- ortaklık dediğim zaman bu şu anlama geliyor: Türkiye ile AB arasında iç içe geçmiş ilişkilerimiz var. Müzakere edilen 35 fasıl var. Bunlardan 27-28’i eminim ele alınabilir ve bu da gerçekten imtiyazlı bir ortaklık anlamına gelir. Kurumsal iç içe geçiş gibi bazı noktalar ise kapsam dışında kalır” demiştir ama bu başlıkları neye göre seçtiğini açıklamamıştır.

Merkel’in iktidar döneminde Türkiye’nin üyeliği konusunda hiçbir değişiklik olmamıştır. Bundan sonrada olmayacaktır.