Kategoriler
Prof. Dr. Rıdvan Karluk

Türkiye Nükleer Enerjiye Kavuşuyor

Türkiye, Rusya’nın Mersin’de yapacağı nükleer santralin ardından Sinop’ta inşa edilecek ikinci nükleer santral için Japonya ile anlaşmıştır. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Japon Başbakanı  Şinzo Abe, 3 Mayıs’ta  Sinop’a yapılacak olan ve 2023 yılında faaliyete geçmesi  planlanan 22 milyar dolarlık bir nükleer enerji santrali kurulması protokolünü  Ankara’da imzalamıştır.

4 üniteden oluşacak santralin kurulu gücü 4 bin 480 megavat olacaktır. Yıllık 40 milyar kilovat saat elektrik üretecek santralin ilk ünitesinin 2023 yılında, son ünitesinin ise 2028’de üretime geçmesi planlanmıştır. Santralin yaklaşık 7-8 milyar dolarlık bölümü Türk şirketleri tarafından yapılacaktır.

Türkiye’de nükleer çalışmalar,  atom enerjisinin barışçı amaçlarla kullanılması konusunda düzenlenen 1’nci  Cenevre Konferansı’ndan  sonra 1955 yılında başlamış, 1961 yılında  Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi‘nde eğitim ve  araştırma nitelikli  1 MW gücünde bir deney reaktörü kurulmuştur.

Elektrik üretimi için tasarlanan nükleer santralle ilgili ilk fizibilite etüdleri 1968 yılında başlatılmış, 1976 yı­lın­da nük­le­er san­tral iha­lesi için gi­ri­şim­de bulunulmuştur. 2 Ka­sım 1983 tarihinde Nükleer Elektrik Santralleri Kurumu  kararnamesi yayınlanmıştır.

Kenan Evren Türkiye’de üç ayrı tipte üç nükleer santralın kurulacağını açıklanmasına rağmen NELSAK kararnamesi uygulamaya geçirilememiş, 1988 yılında TEK Nükleer Santraller Dairesi de kapatılmıştır.

2010-2020 yılları arasında 5 bin megavatlık üç nükleer santral kurmayı amaçlayan Nükleer Enerji Yasası 17 Ocak 2007 tarihinde  çıkarılmış olmasına rağmen  dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, santralı kuracak şirketle ilgili olarak anayasaya aykırılıklar olduğu gerekçesiyle yasanın üç maddesini veto etmiştir.

Türkiye’de bazı kesimler nükleer enerjiye karşı çıkmaktadır. Ama, Türkiye’nin enerji açığı olan bir ülke olduğunu, elektrik enerjisi üretimi için her yıl dışarıya milyar dolar  ödendiğini bilmemektedir.

2010 yılındaki 71.6 milyar dolarlık dış ticaret açığının 34 milyar dolarla yaklaşık yarısı, net enerji ithalatından kaynaklanmıştır.  Ham petrol ve doğal gaz ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı ve kömür gibi enerji maddeleri ithalatına ödenen net fatura ise 40 milyar doları aşmıştır.

Türkiye’de 2012 sonu itibarıyla  elektrik enerjisi kurulu gücü 57.072 MW`tır. 2012 yılı elektrik enerjisi üretimi ise  239,1 milyar kWh`tir. Elektrik enerjisi üretimi giderek  doğal gaza kaymaktadır. Bu da dışa bağımlılığı artırmaktadır.

Aşağıdaki grafikten bu durum açık bir şekilde görülmektedir. 2012 yılında sistemin maksimum ani puantı 27 Temmuz`da 39.045 MW olarak gerçekleşmiştir.

27 Avrupa ülkesi ile seçilmiş 15 G-20 ülkesi arasında nükleer enerjiye sahip olmayan dört  ülkeden biri  Türkiye’dir. AB ülkelerinde  elektrik enerjisi üretiminin yüzde 27.4’ü, ABD de yüzde 7.1’i, Rusya’da yüzde 16.5’i, Çin’de yüzde 1.9’u nükleer kaynaklıdır.

Yazar Prof. Dr. Sadık Rıdvan Karluk

1948 yılında Eskişehir’de doğdum .1970’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdim. Kısa bir süre Maliye Bakanlığı ve Sayıştay’da çalıştıktan sonra 1972 yılında Eskişehir İTİA İktisat Bölümü’nde akademik kariyere başladım. 1975’te doktor, 1979’da doçent oldum. 1975 – 1976’da İngiltere Sussex Üniversitesi’nde doktora üstü çalışmalar yaptım.

1982 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Başbakan Turgut Özal’ın direktifleri doğrultusunda kurulan AET Genel Müdürlüğü’nün (şimdiki AB Bakanlığı) başkanlığını yaptım. 1984 – 1985 döneminde İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundum, 1982 – 1985 yılları arasında İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı’na (Nuh Kuşçulu) danışmanlık yaptım. Bu dönemde Türkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları konusunda iki kitabım (biri İngilizce) ile İhracatta Vergi İadesi kitabım İTO tarafından yayınlandı.

1985 yılında Paris’te OECD nezdinde Türkiye Büyükelçiliği’ne Planlama Müşaviri sıfatıyla tayin edildim. Görev yaptığım dönemde Türkiye’yi 4 Komite’de temsil ederek, Türkiye’de kalkınmakta olan bölgeler konusunda OECD’nin önemli bir araştırmasının (Regional Problems and Policies in Turkey) basılmasına katkıda bulundum. 1990 yılında yurda dönüşümde DPT Müsteşar Müşavirliği’ne getirildim. Daha sonra Başbakanlık Başmüşavirliğinde Türkiye ile Türk Cumhuriyetlerinin ekonomik ilişkilerinin gelişmesinde bir model olan “Türk Ödemeler Birliği” kurulması için bir proje geliştirdim.

1991 yılında profesörlüğe atanarak Anadolu Üniversitesi’ne geçtim. Anadolu Üniversitesi’nde Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Uluslararası Ekonomik Kuruluşlar, Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Türkiye İlişkileri , Dış Ticaret Teorisi ve Politikası, Uluslararası Entegrasyonlar derslerini kendi eserlerimi esas alarak yürüttüm. Akademik kariyerimde 23 yüksek lisans, 16 doktora tezi yönettim. Bu öğrencilerim arasında çeşitli üniversitelerde görev yapan çok sayıda profesör, doçent ve yardımcı doçent bulunmaktadır. Üniversite Senato ve Yönetim Kurulu üyeliği yaptım, İktisat Fakültesi Dekanlığım döneminde AÖF kapsamında bulunan tüm iktisat kitaplarının yeni formata göre yazılmasına yazar ve editör olarak katkıda bulundum.

İkinci (1981), Üçüncü (1992) ve Dördüncü (2004) Türkiye İktisat Kongrelerine bildiri sunarak katılan tek öğretim üyesiyim. Dördüncü Türkiye İktisat Kongresi Bilim Komisyonu üyeliği yaparak Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı (TÜSİAV) Bilim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundum. 1996 yılında TOBB Milletlerarası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce: ICC) Uluslararası Ticaret ve Yatırım Politikaları Komisyonu’nda (Commission on Trade and Invesment Policy) ICC Türkiye Temsilciliğine getirildim. Son 10 yıldır TOBB ICC IFO World Economic Survey kapsamında her üç ayda Türkiye ekonomisindeki gelişmeler ile ilgili olarak gönderilen sualnameleri cevaplandıran 12 uzmandan biriyim.

“Uluslararası Ekonomi: Teori ve Politika”, “Türkiye Ekonomisi: Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yapısal Değişim”, “Avrupa Birliği”, “Türkiye Avrupa İlişkileri: Bir Çıkmaz Sokak” ve “Uluslararası Kuruluşlar” başlıklı temel ders kitaplarım dahil yayınlanmış 24 kitabım, 300’den fazla makalem, 12 ortak ve 3 çeviri eserim vardır. Beş ders kitabım (642-908 sayfa aralığında) 42 baskı yapmıştır. Tüm üniversitelerde ders kitabı ve yardımcı kitap olarak okutulmaktadır.

Ortak yazarlı bir ders kitabım TÜBA üniversite ders kitapları 2012 yılı telif ve çeviri eser ödülü olmak üzere 6 “bilimsel araştırma ödülüne” sahibim. Diğer araştırma ödüllerim şunlardır: 1984: Enka Vakfı, “Türk Ekonomisinin Dünya Ekonomisine Entegrasyonu,” Bilimsel Araştırma Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1982: Türkiye Milli Kültür Vakfı: Teşvik Armağanı, Dal: İktisat, 1981: İktisadi Kalkınma Vakfı, “AET ile İlişkilerimizin Atatürkçü Ekonomik Politika Açısından Değerlendirilmesi,” Behçet Osmanağaoğlu İnceleme Yarışması Birincilik Ödülü, 1979: Pamukbank, “Dışsatımın Özendirilmesinde Ticari Bankalarımızın Yeri” Bilimsel Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü.

ABD ABI Enstitüsü’nün Yılın Eğitimcisi (Man of the Year 2011) ödülü sahibiyim. Özgeçmişim WHO’s WHO Dünya, Asya ve Türkiye baskılarında yer almıştır. (Who's Who in Asia 2012, Asya’da Kim Kimdir 2’nci baskı, 01/11/2011, Who's Who in the World 2011, Dünyada Kim Kimdir, 28’nci baskısı, 03/12/2010, Günümüz Türkiyesi'nde Kim Kimdir, 01/05/2005). Özgeçmişim Turkischer Biographiscer Index/Turkish Biographical Index’te (2004, s.563) yer almıştır. Google Akademik’te 1.070 (05.02.2018) atıfım vardır.

Eskişehir Sanayi Odası, Eskişehir Ticaret Odası, İstanbul Sanayi Odası, Ankara Ticaret Odası, Ankara Sanayi Odası, Kayseri Sanayi Odası, İşveren Dergisi, İktisadi Kalkınma Vakfı Dergisi gibi oda dergilerinde yazılarım yer almıştır. Türkiye’de yayınlanan çok sayıda bilimsel derginin hakem heyetinde yer almaktayım. Ders kitaplarım: 42 baskı yapmış olup 3.884 sayfadır.