Haftanın Kitabı 18: ZÂBİT VE KUMANDAN İLE HASBIHAL

Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk

Haftanın Kitabı 18: ZÂBİT VE KUMANDAN İLE HASBIHAL

Değerli okuyucular,

Bugün 23 nisan. Büyük Millet Meclisinin doğum günü. Haftanın kitabında bu kez az bilinen bir eseri, Mustafa Kemal’in yazdığı eserlerden “Zabit ve Kumandan ile Hasbıhal” adlı kitabı tanıtacağım.

Künye: Mustafa Kemal, Zabit ve Kumandan ile Hasbıhal, İş Bankası Kültür Yayınları, Ciltsiz (Karton Kapak), Sayfa Sayısı: 200, Baskı Yılı: 2006

Özet: Mustafa Kemal Atatürk’ün yazarlığı, askerliği ve devlet adamlığının gölgesinde kalmıştır. Oysa ki Mustafa Kemal daha Harp Akademisinden mezun olduğu dönemlerde mesleki kitapçıklar yazdı, çevirdi. Devlet adamlığı döneminde de Nutuk’unun yanı sıra Yurttaşlık Bilgisi ve Geometri kitaplarını kaleme aldı, tarih ders kitaplarının bazı bölümlerini yazdı. Nuri Conker (1881-1937), Atatürk’ün mahalle, okul, meslek ve silah arkadaşıydı. Trablusgarp’ta, Çanakkale’de ve Kurtuluş Savaşında beraberdiler. Yazdığı tek kitap olan Zabit ve Kumandan, Mustafa Kemal’in Hasbihali kaleme almasına vesile oldu. Cumhuriyet döneminde komutanlık, diplomatlık ve milletvekilliği görevlerinde bulundu. 1914… Osmanlı  Devleti, Balkan ve Trablusgarp savaşlarından yeni çıkmıştır. Osmanlı ordusunun iki genç subayı, bu savaşlarda yaşanan başarısızlıklar üzerine kafa yormaktadır. İlkin Nuri Conker Zabit ve Kumandan kitabında, sorunları ve çözüm önerilerini gündeme getirir. Dostu ve meslektaşı Mustafa Kemal, bu kitabı okur okumaz, Zabit ve Kumandan ile Hasbihali kaleme alır. Birbirini bütünleyen ve pekiştiren bu iki kitabın başlıca temalarından biri iyi yöneticiliktir. Her ikisi de, ordunun yaşadığı başarısızlığın asıl çözüm adresi olarak, komuta kademelerini gösterir. Askerler için hem bilimsel birikimin hem de cesaret ve kendi başına karar alma başta olmak üzere, pek çok bireysel niteliğin önemini ve gereğini savunur. Ancak çok geçmeden Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşına girince, Mustafa Kemal de kitabını bastırmayı ertelemek zorunda kalır. Buna karşılık iki dost, Çanakkale’de Anafartalar ve Conk Bayırında, kitaplarında yazdıklarının sözde kalmadığını kanıtlar. Birlikleri zorlu muharebelerden büyük başarılarla çıkar. Mustafa Kemal kitabını ancak, mütarekede döndüğü İstanbul’da, 1918 sonunda yayımlar. Kitabın basımından altı ay kadar sonra da Anadolu’ya geçerek İstanbul ile ilişiğini keser. Adı mütareke ve işgalle birlikte anılan Damat Ferit Hükümeti de kitabı toplattırarak imha eder. Zabit ve Kumandan ile Hasbihal ilk baskısından sonra 1956da, Hasan Âli Yücel tarafından İş Bankası Kültür Yayınlarının ilk kitabı olarak yayımlanmıştır. Atatürk’ün doğumunun 125. yılı vesilesiyle hazırlanan bu yeni baskıda, Atatürk ve Conker’in kitapları bir araya geliyor. Üstelik özgün ve sadeleştirilmiş metinleri ilk kez karşılıklı sayfalarda bir arada…

Bağlantılar:

Atatürk’ün bütün eserleri: Kaynak Yayınları 30 cilt

Atatürk’ün Yazdığı Kitaplar

Atatürk’ün Eserleri

İndirme bağlantıları:

Zabit ve Kumandan ile Hasbıhal

Karlsbad Hatıraları

Bölüğün Muharebe Eğitimi

Cumali Ordugâhı

Geometri

Medeni Bilgiler

Nutuk

yazışmak üzere, neşeli okumalar dilerim.

23 nisan 2013 salı, Antalya, Türkiye

Harun Taner <harun.taner.antalya@gmail.com>

Yorum Gönderin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.