Sevgili PETEK Okuyuculari, Her sayimizda bir fakultemizin tanitimini yapma gelenegimize bu sayida Universitemizin en genc bolumunune yer vererek degisik bir boyut getirmek istedik. Gida Muhendisligi Bolum Baskani Prof. Dr. Artemis Karaali'nin bu konuda PETEK'e gondermis oldugu yazisini sizlere iletiyoruz. Ilhan Bayraktar (Makina '95) PETEK ITU Temsilcisi
Her sayimizda bir fakultemizin tanitimini yapma gelenegimize bu sayida Universitemizin en genc bolumunune yer vererek degisik bir boyut getirmek istedik.
Gida Muhendisligi Bolum Baskani Prof. Dr. Artemis Karaali'nin bu konuda PETEK'e gondermis oldugu yazisini sizlere iletiyoruz.
Ilhan Bayraktar (Makina '95) PETEK ITU Temsilcisi
Tarihce ve TanItIm
GIda MUhendisliGi, gIdalarIn deGiSik bitkisel ve hayvansal kaynaklar, tarImsal hammaddelerden baSlayarak mamul maddeye iSlenmeleri, dayanIklI kIlInmalarI, taSInma ve muhafazalarInIn optimizasyonu, sanayide yeni teknolojilerle yeni UrUnler geliStirilmesi gibi konularla temel mUhendislik bilgilerine dayalI olarak CalISan uygulamalI ve multidisipliner bir bilim dalIdIr. GIda Sanayiinin daha Onceleri kimya ve ziraat mUhendisleri, veteriner ve biyologlar gibi degiSik meslek gruplarInca karSIlanan teknik eleman ihtiyacInI tam olarak karSIlayabilmek amacIyla TUrkiye'de ilk kez 1975 yIlInda oluSturulmuS bir OGrenim alanIdIr. Istanbul Teknik Universitesi'nde GIda MUhendisliGi kuruluS CalISmalarI 1987 yIlInda Kimya MUhendisliGi BOlUmU OGretim Uyelerinden Prof. Dr. Ihsan CataltaS tarafIndan baSlatIlmIS olup, ilk OGrencilerini 1990-1991 OGretim yIlInda alarak faaliyete geCmiStir. OSYM tarafIndan yerleStirilen OGrencilerin en baSarIlI %3lUk diliminden gelenlerinin tercih etmekte olduGu BOlUm, Cok kIsa sUre iCinde TUrkiye genelinde gIda mUhendisliGi OGretimi veren tUm BOlUmler arasInda ikinci en yUksek puan sIralamasI katmanIna yerleSmiStir. Her yIl lisans programIna yaklaSIk 40 yeni OGrenci almaktadIr. 1992 yIlInda baSlatIlan yUksek lisans programIna ortalama 20, 1995 yIlInda baSlayan doktora programIna ise ortalama 10 kontenjan ayrIlmaktadIr.
BOlUmUn ders planInda ilk yarIyIllarda tUm ITU MUhendislik BOlUmlerinde olduGu gibi temel mUhendislik formasyonu dersleri verilmekte olup, daha sonraki yarIyIllarda gIda bilimi ve gIda teknolojisi konularI ayrIntIlI olarak kapsanmaktadIr. Ozellikle UCUncU ve dOrdUncU yIllarda sunulan 12 seCimli ders seCimleri ile OGrencilerin daha Ozel konularda da bilgilendirilmeleri amaClanmaktadIr. Analitik, organik ve fiziko-kimya laboratuvarlarInIn yanIsIra, "GIda Mikrobiyolojisi", "GIda MUhendisliGi", "GIda Kalite KontrolU" ve "Temel ISlemler" adlI 4 laboratuvar dersi de ders planInda yer almakta, OGrencilere uygulamaya yOnelik deneyim kazandIrIlmaya CalISIlmaktadIr. AyrIca Ingilizce destekli eGitim olanaklarIndan da yararlanabilen OGrenciler, her yarIyIlda meslekleri ile ilgili temel kavram ve konularI kapsayan bir dersin Ingilizce olarak verilmesi ile ilgili terminoloji de OGretilmektedir. BaSarIlI BOlUm OGrencilerine ITU'nUn sunduGu Cift anadal programlarI, GIda MUhendisliGi ve Kimya MUhendisliGi BOlUmleri arasInda baSlatIlmIS durumdadIr.
OGretim Kadrosu
GIda MUhendisliGi BOlUmU'nde 3 ProfesOr, 1 DoCent ve 1 YardImcI DoCent gOrev yapmaktadIr. AyrIca bOlUmde 6 araStIrma gOrevlisi bulunmaktadIr.
YOnetim Kadrosu
BOlUm BaSkanI : Prof. Dr. Artemis Karaali BOlUm BaSkan YardImcIlarI : Prof. Dr. OzgUl Evranuz
Anabilim DallarI :
Mezun ve OGrenci SayIlarI
A. LISANS
BOlUm ilk 12 mezununu 1994 yIlInda vermiStir. Halen bOlUme kayItlI toplam OGrenci sayIsI 205'tir. BunlarIn sInIflara ve cinsiyete gOre daGIlImlarI aSaGIda verilmektedir:
OGrenci HazIrlIk 1. SInIf 2. SInIf 3. SInIf 4. SInIf Toplam KIz 1 12 29 23 40 105 Erkek 6 19 19 29 27 100 Toplam 7 31 48 52 67 205
BOlUmde ayrIca CeSitli sInIflara kayItlI toplam 6 yabancI uyruklu OGrenci de OGrenim gOrmektedir.
TUrkiye'de gIda mUhendisliGi eGitiminin baSladIGI 1975 yIlIndan bu yana toplam 2700 gIda mUhendisi mevcuttur. GIda mUhendisleri eGitimlerinin saGladIGI Cok yOnlUlUk ile hem sanayii hem de devlet sektOrlerinde istihdam edilmektedir. Genel olarak gIda mUhendisleri devlet sektOrUnde TarIm BakanlIGI'na baGlI Il Kontrol MUdUrlUklerinde, SaGlIk BakanlIGI bUnyesindeki Il HIfzIsIhha MUdUrlUklerinde, TUrk StandardlarI EnstitUsU'nde ve BUyUkSehir Belediye laboratuvarlarInda, TUBITAK GIda Teknolojisi BOlUmUnde araStIrIcI ve idareci pozisyonlarInda ve Universitelerimizde OGretim Uyesi ve araStIrma gOrevlisi olarak gOrev almaktadIrlar. Ozel sektOrde ise gIda mUhendisleri, Ar-Ge ve kalite kontrol faaliyetlerinde, Uretimde, pazarlama ve satIS teSkilatlarInda yer almaktadIr.
B.LISANS USTU
YUksek lisans programIndan henUz UC OGrenci mezun edilmiStir. Doktora programIndan ise henUz mezun verilmemiStir. Bu programlara kayItlI OGrencilerin daGIlImlarI aSaGIdaki gibidir:
YUksek Lisans : 26 Doktora : 5
Egitim ProgramI
Lisans Ders Programi
Lisans programInda (*) yer alan dersler 3 ana baSlIk altInda toplanmaktadIr: Birinci grup zorunlu dersleri, ikinci gurup seCmeli dersleri ve son grup da Ingilizce seCmeli dersleri oluSturmaktadIr (GMZ= zorunlu dersler, GMS= SeCmeli Dersler, GMI=SeCmeli Ingilizce dersler). Bu program dahilinde OGrencilere temel bilim dersleri (Kimya, matematik, fizik gibi), gIda bilimi dersleri (mikrobiyoloji, biyoloji, gIda kimyasI, biyokimya, gIda prosesleri gibi) ve temel mUhendislik dersleri (termodinamik, IsI-kUtle iletimi, temel iSlemler gibi) OGretilmektedir. Bu kapsamda OGrencilerimizin fen aGIrlIklI lise eGitiminden gelmiS olmasI zorunludur.
[NOT: (*) Ders programlarI ekte sunulmaktadIr.]
Projeler
BOlUmUmUzUn kuruluSundan bu yana beSi ITU Fen Bilimleri EnstitUsUnde YUksek Lisans tezi olarak dUzenlenen ve ITU AraStIrma Fon SaymanlIGI tarafIndan desteklenen toplam 9 proje ele alInmIStIr. Bu projelerden "YeSil bitkilerden elde olunan klorofilin kompozisyon ve stabilite aCIsIndan karakterizasyonu", "GIda MUhendisliGi BOlUmU laboratuvarlarInIn endUstriyel analiz iSlemlerine hazIrlanmasI ", " A. bisporus tUrU mantarlarIn dUSUk sIcaklIkta kurutulmasI ", " BazI yaGlI tohumlarIn su absorpsiyon Ozelliklerinin matematiksel modellenmesi " , "Tulum peynirlerinde patojen bakteriler " , "KIrmIzI toz biberde aflatoksin miktar tayininde kullanIlabilecek UC farklI analiz yOnteminin kIyaslanmasI ", "Penicillium identifikasyonunda yeni bir yOntem ", "Gluten indeks ve alveograf parametrelerinin TUrk ekmek tipi iCin kullanImI " ve FakUltemiz Kimya MUhendisliGi BOlUmU ile ortaklaSa sUrdUrUlen DPT destekli "Baklagillerin DepolanmasI ve Depolanma KayIplarInIn AzaltIlmasI" adlI bir proje de sonuClandIrIlmIS olup, "Glukoz SuruplarInIn karakterizasyonu ve depolama sUrecinde kalite deGiSimleri " adlI proje ise devam etmektedir.
Bu projelere ilaveten BOlUmUmUzUn Istanbul ve yakIn bOlgesinde GIda MUhendisliGi OGretimi veren tek kurum olmasI nedeniyle bOlgeden yapIlacak gIda ihracat UrUnlerine kalite gUvence desteGi saGlamak amacIyla alt yapI oluSturulmasI iCin DPT'ye yeni bir proje Onerisi sunulmuS ve bu destek bir OlCUde saGlanmIStIr.
Laboratuvar ve AraStIrma OlanaklarI
GIda MUhendisliGi BOlUmUnde halen geCici yerleSime gOre toplam 5 laboratuvar bulunmaktadIr. Bu laboratuvarlar; Duyusal Analiz, GIda Kalite Kontrolu, GIda Teknolojisi, GIda Mikrobiyolojisi ve EnstrUmantal Analiz laboratuvarlarIdIr.
YayInlar
1991-1995 yIllarI arasInda bOlUm OGretim Uyelerinin yaptIklarI yayInlar aSaGIdaki gibidir: UluslararasI dergide makale: 12 Ulusal dergide makale: 34 UluslararasI tebliG: 6 Ulusal tebliG: 19
Uzenlenen bilimsel etkinliklerden Ornekler
Ileri GIda Mikrobiyolojisi Kursu , 16-20 Ocak 1995 FIndIk Kalite Kontrol Kursu, 19 - 27 Haziran 1996
Bilimsel dergilerde yayIn kurulu Uyelikleri
Food Reviews International DUnya GIda Dergisi TUketici Dergisi Un MamUlleri DUnyasI Dergisi GIda ve Teknoloji Dergisi
UluslararasI IliSkiler
BOlUm OGretim Uyelerinin aSaGIdaki yabancI Universitelerle ve kurumlarla iSbirliGi ve ortak CalISmalarI mevcuttur.
Teknik geziler
GIda MUhendisliGi BOlUmU ile Ulkemizin Onde gelen gIda sanayi kuruluSlarI arasIndaki iliSkilerin arttIrIlmasI, OGrencilerin konuyu geniS bir aCIda deGerlendirmelerini saGlama amacIyla teknik geziler dUzenlenmektedir. YIl iCinde gUnU birlik, yIl sonunda 9-10 gUnlUk programlar halinde dUzenlenen gezilerde gIda sanayi iCindeki farklI sektOr kuruluSlarI ziyaret edilmekte, uzman kiSilerce aktarIlan bilgilerin ISIGInda OGrencilerin derslerde gOrdUkleri teorik bilgiler ile pratikte uygulanan CalISmalarI birleStirmesi amaClanmaktadIr.
Prof. Dr. Artemis Karaali ITU GIda MUhendisliGi BOlUm BaSkanI
(*) EK: Lisans Ders ProgramI DetaylarI
1. YARI YIL GMZ 101 Matematik I 4 - 2 GMZ 102 Fizik I 3 - 0 GMZ 103 Genel Kimya 3 - 0 GMZ 104 Analitik Kimya 3 - 0 GMZ 105 Teknik Resim 2 - 2 ------------------------------------------------ GMI Food and Man 3 - 0 ------------------------------------------------ 2. YARI YIL GMZ 201 Matematik II 4 - 2 GMZ 202 Fizik II 3 - 2 GMZ 203 Analitik Kimya Lab. 0 - 3 GMZ 204 Biyoloji 2 - 0 GMZ 205 Organik Kimya 3 - 0 ------------------------------------------------- GMI Introduc. Food Science 3 - 0 ------------------------------------------------- 3.YARI YIL GMZ 301 Matematik II 3 - 0 GMZ 302 Fizikokimya 4 - 0 GMZ 303 Statik/Mukavemet 3 - 0 GMZ 304 Elektroteknik 3 - 0 GMZ 305 GIda BiyokimyasI 3 - 0 GMZ 306 Ekonomi 2 - 0 GMZ 307 Organik Kimya Lab. 0 - 3 ---------------------------------------------------- GMI Chem. Human Food Chain 3 - 0 ---------------------------------------------------- 4. YARI YIL GMZ 401 Matematik III 3 - 0 GMZ 402 Fizikokimya Lab. 0 - 3 GMZ 403 Makine Bilgisi 2 - 0 GMZ 404 Genel Mikrobiyoloji 3 - 0 GMZ 405 Stokiyometri 3 - 1 GMZ 406 Bilgisayar Program. 3 - 2 ------------------------------------------------- GMI Keeping Qual. of Foods 3 - 0 ------------------------------------------------- 5. YARI YIL GMZ 501 Termodinamik 3 - 1 GMZ 502 AkISkanlar MekaniGi 2 - 0 GMZ 503 GIda Mikrobiyolojisi 3 - 0 GMZ 504 GIda Mikrobiyol. Lab 0 - 3 GMZ 505 GIda KimyasI 3 - 0 GMZ 506 GIda ISlem. Proses. I 3 - 2 GMZ 560 TUrkCe I 2 - 0 ------------------------------------------------------ GMS 509 Beslenme 2 - 0 GMS 510 Enzim Bilimi 2 - 0 GMS 511 Cevre Kirlenmesi 2 - 0 ------------------------------------------------------ 6.YARIYIL GMZ 601 IsI ve KUtle Iletimi 3 - 2 GMZ 602 EnstrUmental Analiz 2 - 0 GMZ 603 GIda ISlem Proses. II 3 - 2 GMZ 604 GIda MUhendisliGi Lab 0 - 3 GMZ 605 Hukuk Bilgisi 2 - 0 GMZ 606 SInai Istatistik 2 - 0 GMZ 660 TUrkCe II 2 - 0 --------------------------------------------------------- GMI 607 Func. Prop. Food Components 3 - 0 GMS 608 Polimer KimyasI ve Teknol. 2 - 0 GMS 609 GIda Sanayii AtIklarI DeGer. 3 - 0 GMS 610 GIda KatkI Maddeleri 2 - 0 --------------------------------------------------------- 7. YARI YIL GMZ 701 Temel ISlemler 3 - 1 GMZ 702 GIda ISlem. Proses. III 3 - 2 GMZ 703 Biyoteknoloji 3 - 0 GMZ 704 Proses Kontrol 2 - 1 GMZ 705 Sanitasyon/Hijyen 2 - 0 GMZ 706 Fab. Organizas. YOnetimi 3 - 0 GMZ 760 AtatUrk Ilkeleri I 2 - 0 ----------------------------------------------------- GMI Rheol. Measure Food Eng. 2 - 0 GMS 708 SoGuk Muhafaza 2 - 0 GMS 709 Fabrika AtIk. Temiz. 2 - 0 GMS 710 Duyusal Analiz 2 - 0 ----------------------------------------------------- 8. YARI YIL GMZ 801 GIda MUhen. TasarImI 3 - 1 GMZ 802 GIda Kalite KontrolU 2 - 0 GMZ 803 GIda Kalite Lab. 0 - 3 GMZ 804 Temel ISlemler Lab. 0 - 3 GMZ Bitirme Odevi 2 - 4 GMZ 860 AtatUrk InkilaplarI II 2 - 0 ---------------------------------------------------- GMS 808 Ozel AyIrma YOntemleri 2 - 0 GMS 809 GIda Ambalajlama 2 - 0 GMS 810 OlCme ve Kont.Cihaz. 2 - 0 ----------------------------------------------------- Artemis Karaali, Prof. Dr. Department Head of Food Engineering Istanbul Technical University Maslak, 80626 Istanbul,Turkey Phone: 0.212.2856040 Fax : 0.212.2852925 e-mail: [email protected]