1953: Kurulus yIlI, Makina Fakültesi, Gemi Bölümü'ne baglI Gemi Enstitüsü olarak, Kurucusu, Ord.Prof. Ata NUTKU
1955: LaboratuarIn çalIsmaya baslamasI, TaskIsla binasI, Havuz boyu: 82 m.
1960: Havuz boyunun uzatIlmasI, 108 m.
1975: LaboratuarIn modern deney cihazlarI ile donatIlmasI, Kempf und Remmers firmasI, Almanya
1982: YÖK yasasI nedeniyle Gemi Enstitüsü islevinin sona ermesi, Fakülteye baglI Laboratuar olarak faaliyetlerin devamI.
1988: LaboratuarIn yeni binasIna tasInmasI, Ayazaga kampüsü, Havuz boyu: 160 m.
1993: Laboratuara kurucusunun anIsInI yasatmak amacI ile Ata NUTKU'nun adInIn verilmesi
LaboratuarIn kurulusundan bugüne kadar geçen 44 yIllIk sürede yapIlan önemli projelerden bazIlarI asagIda belirtilmistir.
Büyük Deney TankI
Ana Ölçüler: 160 m. x 6 m. x 3.4 m.
Kesit Sekli : Dikdörtgen
Çekme arabasI:
Maksimum hIz 6.0 m/s.
AgIrlIk 8 ton
Güç 40 kw.
Model kreyni: 1 ton tasIma
Dalga yapIcI: Hidrolik tipte düzenli ve düzensiz dalgalar
Dalga söndürücü: Parabolik yüzeyli dogal bir kumsal seklinde, boy: 7 m.
Model Büyüklügü:
En büyük boy: YaklasIk 5.0 m.
DonanIm:
Mekanik ve elektronik esaslI direnç dinamometreleri (1, 3 ve 6 bilesenli)
AçIk su pervane dinamometresi
Íz ölçüm taraklarI, iz ölçüm halkalarI
Su üstü film ve video çekimleri
HIz KayIt cihazlarI
Kuvvet ve moment kayIt cihazlarI
Deney Türleri:
- Direnç (Sakin ve dalgalI suda)
- Íz ölçme
- AçIk su pervane
- Sevk
- Denizcilik
- AkIm görüntüleme
- Özel deneyler
Sirkülasyon KanalI
Ölçme kesiti boyutlarI: 160 m. x 1.5 m. x 0.7 m.
Maksimum akIm hIzI: : 2.0 m/s.
Güç: : 35 kw., 1500 rpm alternatif akIm motoru,
4 kanatlI eksenel akIs pervanesi
Model kreyni: : 1 ton
Model büyüklügü: : En büyük boy yaklasIk 2 m.
DonanIm: :
Mekanik ve elektronik esaslI direnç dinamometreleri
Prandtl tüpü-U borusu (manometre), basInç transducerlarI
HIz kayIt cihazlarI
Íz ölçüm taraklarI
Kuvvet ve moment kayIt cihazlarI
Deney Türleri: :
- Direnç (Sakin suda)
- Íz ölçme
- AçIk su pervane
- Sevk
- AkIm görüntüleme
- Blokaj
- Özel deneyler
Kavitasyon Tüneli
Tipi: Düsey düzlemde kapalI sirkülasyonlu, kapalI çift ölçme kesiti
Güç: 50 kw., 1500 rpm.
Ölçme kesiti boyutlarI:
-1.29 m. x 0.30 m. x 0.30 m. 9.0 m/s. maksimum hIz
-2.30 m. x 0.63 m. x 0.35 m. 3.8 m/s. maksimum hIz
DonanIm:
Yatay ve düsey tipte pervane dinamometreleri 6 bilesenli dinamometreleri 6 bilesenli dinamometre, Prandtl tüpü - U borusu (manometre), basInç transducerlarI, video-kamera, stroboskop.
Deney Türleri:
- AçIk su pervane
- Kavitasyon
- Gemi-pervane etkilesimi
- Su altI cisimlerinin deneyleri
- AkIm görüntüleme
- Özel Deneyler
Küçük Deney TankI
Ana ölçüler: Boy: 43.0 m., Çap: 2.0 m.
Kesit Sekli: YarI dairesel
Malzeme: Çelik Tank
Çekme sistemleri:
- Alternatif akIm motoru ile çekme (Ward-Leonard)
- Düsen agIrlIk sistemi ile çekme (Atwood dinamometresi)
- Teleferik sistemli çekme
Deney Türleri:
- Direnç (sakin suda)
- Kalibrasyon deneyleri
- Özel deneyler
Stabilite TankI
Ana ölçüler: 4.5 m. x 2.0 m. x 1.0 m.
Malzeme: Çelik Tank
DonanIm: Stabilite dinamometresi
Deney Türleri:
Gemi modellerinin 00-900 aralIgInda degisen açIlardaki statik-stabilite momentinin ölçümü.
LaboratuarIn Eksikleri (Gelisim PlanI)
Deney Üniteleri:
- Manevra TankI (veya Gölet)
- Yüksek HIz Çekme TankI
- Hava Tüneli
Atölye Üniteleri:
- CNC tezgah (model sevk sistemleri ve aparat imalatI için)
- Üç boyutlu nümerik kontrollu model frezesi (veya mevcut tezgahIn gelistirilmesi)
- TIG kaynak makinasI
- HavalI plazma kesme makinasI
- Döküm OcagInIn Modernizasyonu (yenilenmesi)
- Freze
- Torna tezgahI
- Marangoz tezgahlarI
. KalInlIk tezgahI
. Dekopaj
Deney TeçhizatI:
- Deney bilgisayarI
- Video-Kamera
- SualtI video-kamerasI
- Üç boyutlu iz ölçme taraklarI
- Dinamik kalibrasyon cihazI
- Küçük deney tankI kontrol odasI
- Sirkülasyon KanalI hava ayIrIm kabI, su/hava kaçIs ayar klapesi, filtre
- Sirkülasyon KanalI dalga yapma makinasI
- Sirkülasyon KanalI-Kavitasyon Tüneli ölçme kesitleri için lokal karanlIk oda
donanImI
- Çok kanallI basInç ölçme sistemi (scaning valve)
- Büyük model tankI enine dalga söndürücüleri
- Laser-Doppler Anemometresi
- PMM (Planar Motion Mechanism) Sistemi
- Telemetrik Sistem
- Pervane ve dümen dinamometreleri (Denizcilik ve manevra deneyleri için)
- Ínklinometre
- Frekans analiz cihazI
- Sanayi tipi elektrik süpürgesi (tez emici)
- Bilgasayar destekli ölçme cihazlarI, özel dinamometreler
- Su altI gürültü ölçümleri için hidrofon sistemi
- Teodolit
- Telsiz telefon sistemi
Sorunlar ve Çözüm Önerileri
A) TEKNÍK SORUNLAR
Büyük model deney tankI raylarInIn kontrol ve hassas ayarI
Vuruntu ve titresim kaynagI olan bölgelerin gelistirilecek özel bir yöntem ile taslanmasI.
Çözüm Önerisi:
TÜBÍTAK-MAM, Ulusal Metroloji Enstitüsü
Gölcük ve TaskIzak Tersaneleri
Makina Fakültesi
TCDD Genel Müdürlügü'nün katkIlarInIn saglanmasI
Model çekme arabasInIn bakImI
ArabanIn dört tekerlegini tahrik eden motorlarIn bakImI ve basta trafo olmak üzere tüm
devrelerin, 4x4 motor tahrik ünitesinin bakImI, Elektrik-Elektronik devrelerin bakIm ve kontrolu.
Çözüm Önerisi:
Makina Fakültesi
Elektrik-Elektronik Fakültesi
TaskIzak Askeri Tersanesi'nin katkIlarInIn saglanmasI
Büyük model deney tankI drenajInIn açIlmasI
Daha önceden varolan drenaj, Gölet yapImI sIrasInda toprak altInda kalmIstIr.
Çözüm Önerisi:
ÍTÜ yapI islerinin yardImI
Büyük model deney tankIna Göletten su temini için boru hattI çekilmesi
Çekme TankInIn dilatasyonlarIndan özellikle kIs aylarInda su kaçagI olmaktadIr. Eksilen suyun yenilenmesinin maliyeti yanInda teklif edilen çözüm çok daha ekonomik ve güvenlidir. AyrIca tankIn bakIm-onarIm ve temizlik sonrasI yeniden su doldurulmasIndaki süre çok kIsalacaktIr.
Çözüm Önerisi:
ÍTÜ YapI isleri'nin yardImI.
Büyük model çekme tankInIn bakIm ve onarImI
TankIn dilatasyonlarInda bulunan lastik contalarIn yenilenmesi, sIva tamirleri, boyama, sualtI gözlem pencere contalarInIn yenilenmesi.
Çözüm Önerisi:
ÍTÜ YapI Ísleri, Müteahhit firmalar.
Dalga yapma cihazInIn tamiri
Büyük çekme tankInIn nihayetinde bulunan Hidrolik Dalga YapIcInIn bozuk olan Servo valfinin (Elektro-Hidrolik Valf) yenilenmesi.
Çözüm Önerisi:
TaskIzak Askeri Tersanesinin teknik yardImI, Fakülte döner sermaye proje gelirlerinden finans temini ile çözüm asamasIndadIr.
AçIk Su Pervane Dinamometresinin tamir Dinamometrenin bozuk olan strain-gage devresinin yenilenmesi gerekmektedir.
Çözüm Önerisi:
Gerekli malzeme listesi tespit edilmis, döner sermaye proje gelirleri ile alImI asamasIndadIr.
Laboratuar BinasInIn bakIm-tutum eksikleri
Dökülen sIvalarIn tamiri, çatI akIntIlarIn giderilmesi, laboratuar-atölye arasInIn toz geçirmez perdelenmesi malzeme giris kapIsI çatI saçaklarI, dIs cephe izalasyonlarI (kuzey cephesi), boya isleri
Çözüm Önerisi:
ÍTÜ YapI Ísleri, Müteahhit firmalar
B) MALÍ SORUNLAR
Periyodik bakIm-tutum islemlerinin Fakülte bütçe olanaklarI ile karsIlanamamasI
Proje gelirlerinin yetersizligi
ÍTÜ YapI Ísleri maddi olanaklarI yetersizligi
I.T.T.C. le iliskilerdeki mali sorunlar
Çözüm Önerisi:
Bütçe imkanlarInIn normal artIs oranlarI dIsInda arttIrIlmasI, bütçe görüsmelerinde mecliste Ístanbul Milletvekillerinin katkIlarInIn saglanmasI, ÍTÜ VakIflarInIn katkIlarI, dIs iliskiler ve tanItImIn gelistirilmesi.
TanItIm ÇalIsmalarI
Son (ki Yilda YapIlanlar
Havuz Haberleri
Laboratuar Haber Bülteni
K.K.T.C. Bayrak Radyo ve Televizyonu'nun laboratuarI tanItIcI programI,
Cumhuriyete Kanat Gerenler - Ata Nutku TRT 2
SIrlara Yolculuk. TGRT
TRT - Üniversite Belgeseli
Gemi ÍnsaatI/Deniz Teknoljisi Teknik Kongresi
AçIlIs kokteyli-Model deneyleri gösterisi
Kabotaj BayramI kutlama etkinlikleri haftasI
(4 Temmuz 1996)
Gemi model deneyleri - Halka açIk gün
Gemi model deney teknigi seri seminerleri - 1996
Deniz Ticareti (Turkish Shipping World), Mart-97
Ata Nutku Gemi Model Deney LaboratuarI
Tersaneler ile iliskiler
Internet-TanItIm sayfasI
I.T.T.C. ile iliskiler
Sonuç ve Gelecegin LaboratuarI
Gemi Enstitüsü adI ile 1953 yIlInda kurulan laboratuarIn maliyeti 1956 yIlI fiyatlarI ile 667000 TL. olup, Ayazaga'daki yeni laboratuarIn tüm teçhizatI ile birlikte bugünkü degeri 595 milyar TL. civarIndadIr.
1953 de kurulan laboratuarda son modernizasyon çalIsmalarI 1970'lerde yapIlmIstIr. Kempf&Remmers (Almanya) dizayn ve üretimi olan cihazlar laboratuara kazandIrIlmIstIr.
Geçen 25 yIllIk sürede elektronik, bilgisayar ve deney teknolojisinde Dünyada büyük gelismeler kaydedilmistir. Buna paralel olarak gelismeye yönelik yatIrIm yapIlamamIstIr.
1988 yIlInda laboratuar TaskIsla binasInIn Ayazaga kampüsündeki yeni yerine tasInmIstIr. TasInmanIn yarattIgI bazI sorunlar halen sürmektedir.
Laboratuar; Ülkemizde konusunde tektir. Sivil ve Askeri Gemi Endüstrisine bugüne kadar büyük hizmetler vermistir, stratejik önemi haizdir.
LaboratuarIn belirlenmis eksikleri giderildiginde, iyi bir tanItIm destegi ile is alma potansiyeli çok artacaktIr. Endüstriyel projelerde uygulanan ücret politikasIna göre, Avrupa'nIn en ucuz fiyat veren laboratuarIdIr.
LaboratuarIn gerekli alt yapI hazIrlIklarI tanImlandIktan sonra "Toplam Kalite Yönetimi, ISO-9000 serisi" standart belgelerini almasI, özellikle Avrupa ile bütünlesmesini kolaylastIracaktIr.
"ÍTÜ-2001 LaboratuarlarI" Projesi kapsamInda laboratuarIn yeniden yapIlandIrIlmasI ve Çagdas düzeye ulastIrIlmasI için toplam 800.000 dolarlIk yatIrIm harcamasI planlanmIstIr. Bu miktar laboratuarIn bugünkü degerinin %20'si oranIndadIr.
Teknik eleman (Mühendis ve Teknisyen) ihtiyacI bu süre için 7 olarak belirlenmistir.
Gemi Mukavemeti LaboratuvarI: Gemi Mukavemeti LaboratuvarI, fotoelastisite yöntemi ve straingauge ile gerileme ölçümü, gemi ve diger deniz yapIlarI üzerine gelen yüklerin etkilerini incelemede kullanIlmaktadIr. Bu laboratuvarda yapIlan çalIsmalar arastIrma agIrlIklI olup, ayrIca ögrencilerin bitirme çalIsmasI ve tez faaliyetlerinde kullanIlmaktadIr.
Ílham Artüz Deniz Bilimleri LaboratuvarI: Bu laboratuvar Oseanografi ve Deniz kirliligi dersleri ile ilgili çalIsmalarda ve ayrIca arastIrma amacIyla kullanIlmaktadIr.
Gemi MakinalarI ve Tesisleri LaboratuvarI: Gemi MakinalarI ve Gemi YardImcI MakinalarI derslerine ait uygulamalarda kullanIlan bu laboratuvarda halen 4 dizel motoru ile 1 benzin motoru bulunmaktadIr. AyrIca M/S Ískenderun Feribotu'nun makina dairesi modeli ögrencilerin incelemesine açIktIr.
Bilgisayar OlanaklarI
Fakültede halen 4 arastIrma amaçlI is istasyonu ve 50 nin üzerinde egitim amaçlI, 20 ye yakIn idari amaçlI kisisel bilgisayar ve plotter, scanner, printer, digitizer destekleri mevcuttur.
Fakültede Mevcut Bilgisayar OdalarI:
Fakültenin egitim amaçlI bilgisayarlarInIn tamamI, idari amaçlI bilgisayarlarIn büyük bir bölümü internete baglI bulunmaktadIr.
Fakültemizin daha iyi tanImak amacI ile bir homepage olusturulmustur.
AynI sekilde ögrencilerimiz kendi homepage'lerini olusturmuslardIr.
Fakültemizin CAD/CAM konusunda, ikili iliskiler sayesinde, gemi insaatI amaçlI olusturulmus bir çok software'e sahiptir. Bunlarda, gemi insaa sektöründe 1. ve 2. sIrayI alan INTERGRAPH ve KOCKUMS firmalarInIn gemi insa amaçlI softwarelerinin tüm modüllerine sahiptir. LisanslI olarak kullanIlan CAD/CAM programlarI sunlardIr.
1- ISDP (INTERGRAPH Co.)
2- TRIBON (KOCKUMS AB)
3- Microstation (INTERGRAPH Co.)
ve daha birçok egitim amaçlI CAD programlarI mevcut olup, yenilerinin eklenmesi için çalIsmalar devam etmektedir.
Ata Nutku'nun KatkIlarI
Türk Gemi Mühendisligi tarihinde önemli bir yere sahip olan ve adI bu sektörle birlikte anIlan Ata Nutku, ÍTÜ'deki Gemi Ínsaa kolunun gelismesine önderlik etmis, Gemi Enstitüsü'nün kurulmasInI saglamIs ve çok sayIda ögrenci yetistirmistir. 1994 yIlInda kaybettigimiz Ord.Prof.Ata Nutku, ülkemizde gemi yapIlamaz denilen bir ortamda kendi çabalarIyla 1935 yIlInda ilk gemiyi insaa ederek denize indirmistir. Bu basarIsI üzerine Ata Nutku 1937'de dönemin Genel Kurma BaskanI olan Maresal Fevzi Çakmak tarafIndan takdirname ile ödüllendirilmistir.
ÍTÜ'nün son üç rektöründen ikisi Gemi ÍnsaatI ve Deniz Bilimleri Fakültesi ögretim üyeleri arasIndan seçilmistir. (Prof.Dr. Kemal KafalI ve Prof.Dr. Resat Baykal). Bir süre TÜBÍTAK Bilim Kurulu BaskanlIgI yapan Prof.Dr. Kemal KafalI, halen ÍTÜ VakfI BaskanlIgI görevini yürütmektedir. Fakülte ögretim üyelerinden Prof.Dr. Cengiz Dökmeci Türkiye Bilimler Akademisi üyesidir.
Endüsriyel Íliskiler:
Gemi ÍnsaatI ve Deniz Bilimleri Fakültesi bünyesinde olusturulan Ata Nutku Model Deney LaboratuvarI fakültenin endüstriyle olan iliskilerinin düzenlenmesi ve gelistirilmesi islevini yürütmektedir. Grup, özel tesebbüs ve devlet kuruluslarInIn genellikle kIsa süreli gemi ve tersane dizayn, degerlendirme ve gelistirme faaliyetlerini nümerik modelleme, model deneyleri ve gerçek ölçekte test metodlarI ile düzenlemektedir. Yürütülmekte olan endüstriyel hizmetler dört ana grup altInda toplanmaktadIr.
- Hidrodinamik Form DizaynI ve Hidrodinamik Deneyler: Özel sektör, Gemi Sanayi A.S. veya Türk Deniz Kuvvetleri tarafIndan insaa edilecek gemiler için nümerik hidrodinamik form dizayn, form degerlendirmesi, model deneyleri hizmetleri verilmektedir.
- Gemi Konstrüksiyon Dizayn ve Titresim HesaplarI: Gemilerin sakin su ve karIsIk denizde mukavemet ve titresim simülasyon analizleri yapIlmaktadIr. AyrIca gerçek boyutta gemilerde saft güç ve titresim ölçümleri düzenlenmektedir.
- Tersane Üretim ve Planlama Analizleri: Türkiye Gemi Sanayi A.S., özel sektör tersaneleri ve Türk Deniz Kuvvetleri tersanelerinin gelistirme, üretim verimlilik artIm fizibilite çalIsmalarI düzenlenmektedir.
- YaralI Stabilite ve YaralI Boyuna Mukavemet HesaplarI Acil Cevap Servisi: ata Nutku Model Deney LaboratuvarI, uluslararasI kurallar geregi servise kayItlI Türk gemilerinin yaralanmasI, karaya oturmasI gibi acil durumlarda geminin yaralI stabilite ve yaralI mukavemet hesaplarInI yaparak gemide alInmasI gereken önlemleri önererek Türkiye'deki islevini yerine getirmektedir.
Dört ana grupta verilen hizmetlerin yanIsIra; DPT, Ístanbul Belediyesi, TÜBÍTAK gibi kuruluslarla ve Türk Deniz Kuvvetleri ile yakIn liskiler sürdürmekte olup, gerek proje kapsamInda arastIrma gerekse danIsmanlIk hizmetleri verilmektedir.
Ata Nutku Model Deney LaboratuvarI endüstriye yönelik çalIsmalar dIsInda ögrenci egitimi, bilimsel ve teknolojik içerikli arastIrmalarI yürütmektedir. Son dönemdeki bilimsel ve teknolojik arastIrma projeleri içerisinde deniz kirliligini azaltIcI yag toplama gemileri, nümerik form dizaynI, yelkenli yatlarIn hIz performans deneyleri ve hesaplarI gemi dalga form deneyleri ve yüksek süratli teknelerin form dizaynI yer almaktadIr.
Fakültemiz Döner Sermaye EsaslarIna göre yapIlan çalIsmalar dIsInda, Gemi ÍnsaatI ve Deniz Bilimleri konularInda
Devlet Planlama TeskilatI (D.P.T.)
UlastIrma BakanlIgI
Dz.K.K. Seyir Hidrografi ve Osinografi Dairesi BaskanlIgI
ile isbirligi yapIlarak bilgi ve hizmet alIsverisi sürdürülmektedir.
Ögretim elemanlarImIzdan bazIlarI 2547 sayIlI kanunu 38. maddesi ve diger maddelerine göre Üniversite dIsInda çesitli kamu ve özel sektör kurumlarInda görevlendirilmektedirler.
| Prof.Dr.Yük.Müh.Bil.Dr. M.Cengiz Dökmeci | TÜBA Türkiye Bilimler Akademisi Daimi Üyeligi |
| Prof.Dr. Resat Baykal | American Bureau of Shipping Avrupa Bölgesi Teknik Komite Üyeligi ve Türkiye Temcilciligi |
| Prof.Dr. A.Yücel OdabasI | T.C. Deniz Kuvvetleri KomutanlIgI |
| Doç.Dr. Ferda Göksin | Adli TIp Kurumu |
| Doç.Dr. AydIn SalcI | NATO-CCMS
Member of Executive Board
Türkiye Delegesi Massachusetts Inst. of Technology Educational Counselor Türkiye Egitim DanIsmanI |