Dilimizdeki yabanci kokenli ay adlarina Turkce karsiliklar aramam, Kamu Yonetimi adli cevirimin dilini yuzde yuze olabildigince yakin bir oranda ozlestirme cabalarimin dorugudur. Ay adlarina Turkce karsiliklar onerisimin oykusunu, bu onerilerin ulke olcusunde yol actigi tartismalarla birlikte, 1981 yilinda Ankara Universitesi Siyasal Bilgiler Fakultesi'nce yayimlanan "Bir Kamusal Iliskiler Ornekolayi: Ay Adlari ya da Turk Dil Kurumu" baslikli yayinimda ayrintili olarak acikladim. Ay adlariyla ilgili onerimi daha once Turk Dili dergisinin Mart 1980 sayisinda yayimlanan -bu yapita da oldugu gibi aldigim- "Ay Adlari" baslikli bir yazimda gerekceleriyle birlikte aciklamistim. Bu yazida Subat'la ilgili olarak su aciklamaya yer vermistim:
Arapcada da, Farscada da kullanilmakta olan subat sozcugu, ay adlarinin cogu gibi Suryanice kokenli (sebat). Musa Merkez Efendi oglu mehmet Efendi, XVI. yuzyilda yazdigi Babus-ul Vasit adli Arapca-Turkce sozlukte Subat icin "Rum aylarindan biri. Turkler ona GUCUK derler" diyor. Nimetullah Efendi'nin yine XVI. yuzyilda yazilmis olan Lugat-i Nimetullah adli Farsca-Turkce sozlugunde de "Rum tarihinde kisin son ayidir...Turkler GUCUK derler" deniyor. Sozcuk bugun de Anadolu'nun cesitli yorelerinde, Derleme Sozlugu'ne gore ulkenin tum bolgelerine yayilmis en azindan otuz uc ilimizde "kuyruksuz; kisa, bodur, gelismemis" gibi kucukluk, kisalik gosteren anlamlarin yani sira subat anlaminda da kullanilmaktadir. Bu kaynaga gore sozcuk, GUDUKAYbiciminde de kullanilmakta, Rize, Samsun, Konya, Kocaeli, Trabzon yorelerinde subata KUCUK AY da denmektedir. Yilin en kisa, en kucuk ayi olan Subat icin KUCUKAY sozcugu ilk bakista ne oldugunun anlasilabilmesi bakimindan ortak dile yadirganmadan kazandirilabilecek en uygun karsilik gibi gorunmekle birlikte, biz cok yaygin oldugu, cok sayida yurttasca bilindigi icin GUCUK sozcugunu yegliyoruz.
Cocuklarin dil begenisine yurekten inandigim icin bu konuda da -o sirada 9, 5, 4 yaslarinda bulunan- cocuklarimin ortak goruslerine basvurdum. Sonunda tumumuz "KUCUKAY" uzerinde birlestik. Ancak, 3 Aralik 1979 gunu "Ay Adlari" yazisinin taslagini kendisine okudugum Turk Dil Kurumu Genel Yazmani Cahit Kulebi'nin "GUCUK" sozcugunun ulkemizde yaygin olarak bilindigini soylemesi uzerine "GUCUK" karsiligini yegledim.
Daha sonra, 1985 yili icinde, sozcukle ilgili olarak Istanbul Suryani Baspapazi (Horepiskopos) Aziz Gunel'den su bilgileri aldim (Bkz.:Eylul): Sozcugun Babil Suryanicesindeki bicimi "sabatu", Arami Suryanicesindeki bicimi ise "sbot"tur. Subat'in sozcuk anlami ise "1.kamci, 2.filiz"dir.
Kaynak:
SOZCUKLERIN OYKUSU A - Z Prof. Dr. Cemal Mihcioglu T.C. Kultur Bakanligi Yayinlari/ 1713 Basvuru Kitaplari Dizisi/ 30 Kultur Bakanligi Milli Kutuphane Basimevi Ankara 1996 ISBN 975-17-1499-0
Aktaran: Dr. Mithat Yuce <barlas@computek.net> Makina '71